 |
| Biểu đồ toàn cảnh hệ sinh thái ô tô Trung Quốc năm 2025 chỉ rõ quy mô, sức ảnh hưởng của các tập đoàn mang vốn nhà nước. |
Thị trường ô tô Trung Quốc được xem là một trong những thị trường phức tạp nhất thế giới, không chỉ bởi quy mô tiêu thụ khổng lồ mà còn vì số lượng thương hiệu và cấu trúc sở hữu đan xen. Hiện nay, có hơn một trăm thương hiệu đang hoạt động ở nhiều phân khúc khác nhau, từ xe giá rẻ, phổ thông cho đến xe sang và xe công nghệ cao.
Một infographic do chuyên gia phân tích Felipe Munoz mới thực hiện đã phác thảo toàn cảnh hệ sinh thái này, giúp mọi người hình dung rõ hơn về mối quan hệ sở hữu, mức độ tham gia của nhà nước cũng như cách các thương hiệu được định vị trên thị trường. Tuy nhiên, sự phức tạp này cũng cho thấy việc nắm bắt toàn diện ngành ô tô Trung Quốc vẫn còn là thách thức lớn.
Tứ đại tập đoàn
Trung tâm của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc là bốn tập đoàn lớn bao gồm: Geely, BYD, Chery và Changan. Đây là những nhóm có lượng tiêu thụ cộng dồn chiếm hơn một nửa thị phần nước này, đồng thời cũng là những cái tên tiên phong trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất xe điện, nghiên cứu công nghệ mới đến mở rộng xuất khẩu. Điểm đáng chú ý là trong số này, Chery và Changan đều là doanh nghiệp nhà nước hoàn toàn, qua đó phản ánh vai trò trực tiếp của chính phủ trong việc điều hướng sự phát triển của ngành.
- Chery sở hữu một danh mục thương hiệu đa dạng, bao gồm Fulwin, Omoda, Jetour, Exeed, iCar, Luxeed, Jaecoo, Rely và cả thương hiệu mẹ Chery.
- Changan, một trong những tập đoàn nhà nước lâu đời, hiện quản lý các thương hiệu Avatr, Deepal, Nevo, Volga và Kaicheng.
- Geely lại nổi bật với danh mục phong phú nhất, trải rộng từ thương hiệu nội địa như Zeekr, Galaxy, Lynk & Co, Radar cho đến các tên tuổi quốc tế nổi tiếng như Volvo, Lotus, Polestar, Proton và Smart.
- BYD giữ cấu trúc tinh gọn hơn, điều hành thương hiệu chính cùng ba nhãn phụ là Denza, YangWang và Fang Cheng Bao.
Trong infographic, các tập đoàn này được đặt gần “Mặt Trời”, biểu tượng thể hiện mức độ hỗ trợ trực tiếp từ chính phủ Trung Quốc.
Các tập đoàn lớn khác
Bên cạnh nhóm “Tứ đại”, Trung Quốc còn có nhiều tập đoàn nhà nước khác đóng vai trò không kém phần quan trọng trong ngành công nghiệp ô tô. SAIC là một ví dụ điển hình, hiện điều hành các thương hiệu quen thuộc như MG, LDV, Maxus, IM và Roewe. BAIC quản lý Arcfox, Foton, Tiger và Stelato, đồng thời là một trong những đơn vị có truyền thống sản xuất xe thương mại lâu đời. Dongfeng lại gây chú ý với các thương hiệu mới nổi như MHero, Voyah, Lingxi, Nammi và Venucia, hướng mạnh đến phân khúc xe điện. Trong khi đó, JAC vận hành Maextro, Evo, Nord và chính thương hiệu JAC, tập trung nhiều hơn vào dòng xe tải nhẹ và xe điện đô thị.
Cho dù không nổi bật bằng Geely hay BYD, các tập đoàn này vẫn duy trì vị thế quan trọng nhờ hệ sinh thái sản phẩm đa dạng và sự hậu thuẫn của chính phủ. Sự hiện diện của họ góp phần củng cố vị thế của Trung Quốc như trung tâm sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, đồng thời đảm bảo sự cạnh tranh mạnh mẽ ở mọi phân khúc.
Các công ty khởi nghiệp độc lập
Ngoài những tập đoàn lớn, Trung Quốc còn là mảnh đất màu mỡ cho những công ty khởi nghiệp ô tô công nghệ cao. Một số công ty đáng chú ý vẫn giữ được tính độc lập của mình, bao gồm Nio (cùng các thương hiệu con Onvo và Firefly), Xpeng, Leapmotor, Li Auto, Xiaomi, Aiways, Neta và Rox. Nhóm doanh nghiệp này thường đi đầu trong việc áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, kết nối thông minh, và hệ thống lái bán tự động. Đây cũng là những đơn vị tạo ra áp lực cạnh tranh lớn đối với các tập đoàn truyền thống, buộc toàn ngành phải chuyển mình theo xu hướng đổi mới.
Định vị thương hiệu: Kim tự tháp 109 cái tên
 |
| Kim tự tháp định vị các thương hiệu xe ô tô Trung Quốc |
Ông Munoz còn xây dựng một kim tự tháp để sắp xếp 109 thương hiệu ô tô Trung Quốc theo các tầng định vị khác nhau.
- Hạng sang: Hongqi, YangWang, Maextro.
- Công nghệ cao: Xiaomi, Nio, Aito, Avatr, Li Auto.
- Cao cấp: Stelato, Denza, MHero.
- Bán cao cấp: Zeekr, Xpeng, Arcfox, IM, Tank, Fang Cheng Bao.
- Siêu phổ thông: Jetour, Omoda, Deepal, Galaxy, BYD, Firefly.
- Phổ thông: MG, Roewe, Venucia, Changan, BAIC, GAC, Geely, Neta, Haval.
- Phổ thông giá rẻ: Wuling, SOL, Radar, Livan, Rely, Aiways.
- Công nghệ cũ, chi phí thấp: Sinogold, Pocco, Hima, BAW, Jiangnan, Lingbox…
Kim tự tháp này cho thấy sự phân mảnh cực lớn của ngành xe Trung Quốc, nơi mỗi nhóm thương hiệu phải tìm cách duy trì bản sắc riêng để tồn tại trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt.
Triển vọng
Với số lượng thương hiệu khổng lồ như hiện tại, viễn cảnh tái cấu trúc và sáp nhập trong tương lai gần là điều khó tránh. Các thương hiệu nhỏ, đặc biệt ở phân khúc giá rẻ và công nghệ lạc hậu, nhiều khả năng sẽ biến mất, trong khi các tập đoàn lớn có thể cộng gộp hoặc loại bỏ một số nhãn con để tối ưu hóa chi phí. Đây là mô hình đã từng diễn ra ở phương Tây, khi nhiều thương hiệu như Pontiac, Oldsmobile hay Autobianchi dần biến mất khỏi thị trường sau các đợt tái cấu trúc.
Điều chắc chắn là ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc sẽ tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trên bản đồ toàn cầu. Với sự hậu thuẫn mạnh mẽ của chính phủ, đầu tư R&D quy mô lớn, cùng tham vọng mở rộng xuất khẩu, các nhà sản xuất Trung Quốc đang ngày càng trở thành những thế lực có ảnh hưởng đến định hướng phát triển của ngành ô tô thế giới trong nhiều năm tới.
Copy link
