Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ và hệ thống quản lý dữ liệu các thiết bị này.
 |
Thực trạng giao thông
Theo Bộ Công an, việc xây dựng Nghị định nhằm triển khai các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ sửa đổi, bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự năm 2025), đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường phòng ngừa tai nạn giao thông bằng giải pháp công nghệ.
Thực tế cho thấy, nhiều quốc gia có hệ thống giao thông phát triển như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Úc, Nhật Bản hay Hàn Quốc đã triển khai hệ thống quản lý các thiết bị giám sát hành trình, camera giám sát lái xe và khoang hành khách; nhằm kịp thời phát hiện, cảnh báo các hành vi gây mất an toàn giao thông (ATGT) như: buồn ngủ, hút thuốc lá trong xe, buông hai tay khỏi vô lăng; hành vi vi phạm pháp luật về TTATGT như: sử dụng điện thoại khi lái xe, không thắt dây đai an toàn, điều khiển xe quá thời gian quy định, chạy quá tốc độ, dùng chân điều khiển xe...
Trong khi đó, pháp luật hiện hành của Việt Nam chưa quy định các thiết bị giám sát phải có chức năng tự động phát hiện và cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông. Đây là kinh nghiệm rất quan trọng từ quốc tế để Việt Nam nghiên cứu, áp dụng phù hợp với điều kiện hiện nay.
Theo Bộ Công an, nếu không có cơ sở pháp lý đầy đủ để theo dõi, quản lý, giám sát, phát hiện và cảnh báo, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm của lái xe kinh doanh vận tải, hành khách thì không ngăn ngừa, giảm thiểu TNGT do loại phương tiện này gây ra.
Thiết bị giám sát sẽ phải tự động phát hiện và cảnh báo vi phạm
Theo Bộ Công an, các thiết bị giám sát hành trình và camera giám sát lái xe đang được sử dụng hiện nay vẫn bộc lộ nhiều hạn chế. Phần lớn thiết bị chỉ có chức năng ghi nhận dữ liệu theo chu kỳ, chưa thể tự động phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông của người điều khiển phương tiện, cũng như các dấu hiệu mất tập trung, buồn ngủ hay hút thuốc khi lái xe để đưa ra cảnh báo tức thời, góp phần ngăn ngừa tai nạn giao thông.
Ngoài ra, dữ liệu hình ảnh người lái xe hiện chủ yếu được ghi nhận dưới dạng ảnh chụp định kỳ thay vì video liên tục và chưa được truyền theo thời gian thực. Điều này khiến nhiều trường hợp không phản ánh đầy đủ diễn biến hành vi vi phạm, trong khi vẫn làm gia tăng dung lượng lưu trữ dữ liệu nhưng chưa đáp ứng yêu cầu giám sát, xử lý kịp thời.
Để khắc phục những tồn tại trên, dự thảo Nghị định đề xuất thiết bị giám sát hành trình tiếp tục thực hiện chức năng ghi nhận các dữ liệu cơ bản về quá trình vận hành của phương tiện. Trong khi đó, camera giám sát người lái xe và khoang hành khách phải ghi hình liên tục dưới dạng video trong mọi điều kiện ánh sáng.
Đáng chú ý, các thiết bị này sẽ phải được tích hợp chức năng tự động nhận diện các hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây mất an toàn giao thông của người lái xe cũng như các vi phạm trong khoang hành khách, đồng thời phát cảnh báo an toàn ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Dự thảo cũng đề xuất toàn bộ dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, camera lái xe và camera khoang hành khách được truyền về máy chủ dịch vụ và máy chủ của Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực. Trong đó, các dữ liệu liên quan đến hành vi vi phạm hoặc nguy cơ mất an toàn giao thông sẽ được ưu tiên truyền trực tiếp về hệ thống của Cục CSGT để phục vụ công tác giám sát, xử lý.
Về thời gian lưu trữ, dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình phải được lưu tối thiểu 30 ngày trên thiết bị, ít nhất 1 năm trên máy chủ dịch vụ và tối thiểu 3 năm trên hệ thống của Cục Cảnh sát giao thông. Đối với camera giám sát lái xe, dữ liệu phải được lưu trên thiết bị ít nhất 3 ngày; camera khoang hành khách phải lưu tối thiểu 10 ngày.
Riêng các dữ liệu liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật hoặc hành vi gây mất an toàn giao thông được ghi nhận từ camera lái xe và camera khoang hành khách sẽ phải được lưu giữ tối thiểu 3 tháng trên máy chủ dịch vụ và ít nhất 3 năm trên hệ thống của Cục Cảnh sát giao thông.
| Số liệu thống kê năm 2025 cho thấy, cả nước có gần 1 triệu phương tiện kinh doanh vận tải trên tổng số khoảng 7,3 triệu ô tô, chiếm 13,7% tổng lượng xe đang lưu hành. Tuy nhiên, nhóm phương tiện này lại liên quan tới 37,1% số vụ tai nạn giao thông và hơn 40% số người tử vong vì tai nạn giao thông. Trung bình cứ 1,61 vụ TNGT liên quan đến xe ô tô tải, rơ-mooc, sơ-mi rơ-mooc thì có 1 người chết, 1,68 vụ TNGT liên quan đến xe ô tô khách thì có 1 người chết. Đáng chú ý, trung bình cứ 3 vụ tai nạn giao thông thì có 1 vụ liên quan đến xe khách, xe tải hoặc các loại xe kéo rơ-moóc, sơ-mi rơ-moóc. Phân tích nguyên nhân cho thấy phần lớn các vụ tai nạn xuất phát từ lỗi của người điều khiển phương tiện như thiếu quan sát, đi sai làn đường, vi phạm quy định khi chuyển hướng, sử dụng rượu bia, vượt xe sai quy định, vi phạm tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn, mệt mỏi, ngủ gật,… |
Linh Đan
Copy link
