![]() |
| Hình ảnh xe điện và xe hybrid trong phòng nghiên cứu thử nghiệm của AAA |
Một chiếc xe điện hoặc hybrid mới mua không phải lúc nào cũng đạt được quãng đường di chuyển đúng như con số mà nhà sản xuất công bố. Một phần nguyên nhân đến từ điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn vốn được kiểm soát rất chặt chẽ, bên cạnh những thông số mang tính tiếp thị khá lạc quan. Tuy nhiên, nhiệt độ môi trường cũng là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất vận hành thực tế.
Nghiên cứu từ American Automobile Association (Hiệp hội Ô tô Mỹ, viết tắt: AAA), mở rộng từ các thử nghiệm đầu tiên được thực hiện vào năm 2019, cho thấy cả thời tiết nóng lẫn lạnh đều có thể làm giảm đáng kể hiệu quả hoạt động của xe điện và hybrid.
Thử nghiệm trong môi trường kiểm soát nhiệt độ
Cụ thể, AAA gần đây đã tiến hành thử nghiệm với ba mẫu xe điện và ba mẫu xe hybrid trong phòng thí nghiệm có trang bị máy đo công suất động lực học, mô phỏng điều kiện vận hành thực tế trên đường. Hệ thống điều hòa trong xe được duy trì ở mức dễ chịu khoảng 22,2 độ C, trong khi nhiệt độ môi trường bên ngoài thay đổi giữa -6,7 độ C, 23,9 độ C và 35 độ C.
Lấy mức 23,9 độ C làm tiêu chuẩn tham chiếu, AAA ghi nhận rằng tại nhiệt độ 35 độ C, các mẫu xe điện bị giảm trung bình 8,5% quãng đường di chuyển, đồng thời hiệu suất tổng thể giảm khoảng 10,4%. Các mẫu xe hybrid cũng bị ảnh hưởng, với mức tiêu hao nhiên liệu tăng khiến hiệu quả sử dụng nhiên liệu giảm khoảng 12%.
![]() |
Mức suy giảm này có thể chưa tạo ra khác biệt quá lớn với nhu cầu di chuyển hàng ngày của đa số người dùng, nhưng sẽ trở nên đáng chú ý hơn với những người thường xuyên khai thác gần hết quãng đường tối đa trước khi sạc hoặc tiếp nhiên liệu. Việc tiêu thụ nhiều năng lượng hơn cũng đồng nghĩa chi phí vận hành sẽ tăng lên theo thời gian.
Trong điều kiện lạnh giá, kết quả thử nghiệm cho thấy tác động còn rõ rệt hơn. Ở mức nhiệt -6,7 độ C, hiệu suất của xe điện giảm trung bình 35,6%, kéo theo quãng đường di chuyển giảm khoảng 39%. Xe hybrid cũng chịu ảnh hưởng đáng kể khi hiệu quả sử dụng nhiên liệu giảm khoảng 22,8%.
Các nghiên cứu độc lập từ Recurrent và Bộ Năng lượng Mỹ cũng đưa ra kết quả tương tự, cho thấy nhiệt độ thấp có thể làm giảm đáng kể quãng đường vận hành của xe điện. Nguyên nhân đến từ việc phản ứng hóa học bên trong pin hoạt động kém hiệu quả hơn trong môi trường lạnh, trong khi xe cũng cần thêm năng lượng để sưởi cabin và làm ấm bộ pin.
Vì sao nhiệt độ ảnh hưởng tới xe điện và hybrid?
![]() |
Trên xe điện, pin lithium-ion hoạt động hiệu quả nhất trong dải nhiệt độ trung bình. Khi thời tiết quá lạnh, tốc độ phản ứng hóa học trong pin chậm lại, làm giảm lượng năng lượng có thể sử dụng. Ngược lại, thời tiết nóng khiến hệ thống quản lý nhiệt của xe phải hoạt động nhiều hơn để làm mát pin và duy trì nhiệt độ an toàn, từ đó tiêu tốn thêm điện năng.
Với xe hybrid, tình trạng tương tự cũng xảy ra dù động cơ đốt trong có thể hỗ trợ một phần. Nhiệt độ thấp còn khiến động cơ mất nhiều thời gian hơn để đạt mức nhiệt vận hành tối ưu, đồng thời làm tăng ma sát trong hệ truyền động, dẫn tới mức tiêu hao nhiên liệu cao hơn.
Người dùng cần lưu ý gì?
Những người sinh sống tại khu vực có khí hậu ôn hòa có thể chỉ gặp chênh lệch nhỏ giữa thông số công bố và quãng đường thực tế. Tuy nhiên, với các khu vực có mùa đông khắc nghiệt hoặc mùa hè nắng nóng kéo dài, người dùng nên tính toán thêm biên độ quãng đường khi lựa chọn xe điện hoặc hybrid.
Greg Brannon, Giám đốc kỹ thuật và nghiên cứu ô tô của AAA, cho biết: “Xe điện hoạt động hiệu quả trong điều kiện nhiệt độ ôn hòa nhưng bị giảm đáng kể quãng đường khi trời lạnh. Chúng tôi đã dự đoán trước điều này từ các nghiên cứu trước đây, nhưng khá bất ngờ khi xe hybrid cũng giảm tới 23% hiệu quả nhiên liệu trong điều kiện lạnh. Người dùng nên cân nhắc khí hậu, chi phí năng lượng và thói quen sử dụng khi lựa chọn phương tiện phù hợp với nhu cầu”.
Duy Thành






