 |
| Xe không đạt chuẩn khí thải có thể bị phạt khi vào vùng LEZ ở trung tâm TP.HCM. |
Theo đề án, chiến lược kiểm soát khí thải tại TP.HCM được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung chuyển đổi toàn bộ hệ thống xe buýt sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ xe buýt hoạt động bằng nhiên liệu sạch, đồng thời đầu tư hoàn thiện hệ thống trạm sạc và hạ tầng hỗ trợ.
Giai đoạn hai của đề án sẽ mở rộng sang các phương tiện khác, bao gồm cả ô tô và xe máy. Sở Xây dựng đề xuất phân vùng kiểm soát khí thải tập trung tại khu vực trung tâm, huyện Cần Giờ và huyện Côn Đảo. Hồ sơ dự kiến trình lên HĐND TP trong quý 1 năm 2026 để xem xét ban hành chính sách cụ thể.
Một trong những điểm nhấn quan trọng của đề án là ứng dụng công nghệ nhận diện bằng camera AI tại các cửa ngõ ra vào vùng LEZ. Hệ thống này có khả năng nhận dạng biển số xe, đối chiếu với cơ sở dữ liệu kiểm định khí thải và tự động phát hiện các phương tiện không đạt chuẩn. Nhóm phương tiện vi phạm gồm ô tô không đáp ứng mức 4 và xe máy, mô tô không đáp ứng mức 2 theo tiêu chuẩn khí thải hiện hành.
 |
Để đảm bảo nhận diện rõ ràng, TP.HCM dự kiến lắp đặt thêm hệ thống biển báo LEZ tại nhiều vị trí, kẻ vạch báo hiệu trên mặt đường. Thành phố cũng kiến nghị Bộ Xây dựng bổ sung loại biển báo này vào quy chuẩn quốc gia để đảm bảo tính pháp lý khi triển khai.
Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, ranh giới vùng LEZ giai đoạn đầu sẽ được khoanh theo Vành đai 1, bao gồm các trục giao thông như Phạm Văn Đồng, Bạch Đằng, Trường Sơn, Hoàng Văn Thụ và tuyến Bảy Hiền – Thoại Ngọc Hầu – Hương Lộ 2 kéo dài tới Nguyễn Văn Linh. Đây là khu vực có mật độ phương tiện cao, nên được chọn làm điểm thí điểm hạn chế xe gây ô nhiễm.
Về chế tài, cơ quan chức năng dự kiến áp dụng lộ trình từ nhẹ đến mạnh. Tháng đầu tiên sẽ tập trung tuyên truyền và nhắc nhở. Từ tháng thứ hai đến tháng thứ sáu, mức phạt áp dụng bằng 50% quy định, tương đương 100.000 đồng đối với xe máy và 200.000 đồng đối với ô tô. Sau sáu tháng, mức phạt sẽ tăng lên mức tối đa theo Nghị định 168 là 200.000 đồng với xe máy và 400.000 đồng với ô tô.
Lộ trình triển khai được chia theo từng năm, từ 2025 đến 2027. Trong năm 2025, TP.HCM sẽ thống kê lượng xe máy lưu hành, xây dựng cơ sở dữ liệu phương tiện không đạt chuẩn. Đến năm 2026, thành phố sẽ hình thành các cơ sở kiểm định khí thải, đào tạo nhân lực và bắt đầu thu phí, hạn chế xe kinh doanh vận tải và xe công nghệ không đạt chuẩn. Năm 2027 sẽ là giai đoạn siết chặt toàn diện với cả ô tô và xe máy cá nhân.
Trương Long
Copy link
