Trung Quốc dự tính hạn chế khả năng tăng tốc của xe điện để giảm tai nạn giao thông

Xiaomi SU7 Ultra là một trong số những mẫu xe điện hiệu suất cao tăng tốc 0-100 km/h nhanh nhất ở Trung Quốc

Sự bùng nổ của các dòng xe điện hiệu suất cao đang định hình lại trải nghiệm lái xe tại Trung Quốc, khi khả năng tăng tốc ở mức siêu xe giờ đây xuất hiện ngay trên các mẫu xe phổ thông, nhưng điều này đồng thời cũng mang tiềm năng làm gia tăng số vụ tai nạn nghiêm trọng. Trước thực tế này, cơ quan quản lý Trung Quốc đang tìm cách “phanh lại” xu hướng hiệu suất quá mức và siết chặt các tiêu chuẩn an toàn cho toàn ngành.

Cụ thể, Bộ Công an Trung Quốc đã công bố dự thảo tiêu chuẩn quốc gia mới mang tên “Điều kiện Kỹ thuật An toàn Vận hành Xe Cơ giới”, hiện mở trưng cầu ý kiến đến 10 tháng 1 năm 2026. Nếu được thông qua, tiêu chuẩn này sẽ thay thế một bộ luật cũ và đưa ra nhiều quy định nhằm hạn chế tình trạng tăng tốc ngoài ý muốn, tăng cường an toàn pin, kiểm soát hành vi người lái và cải thiện khả năng thoát hiểm.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý nhất là tất cả ô tô du lịch phải khởi động ở chế độ mặc định trong đó thời gian tăng tốc từ 0 đến 100 km/h không được dưới 5 giây. Quy định này sẽ được áp dụng sau mỗi lần bật nguồn hoặc khởi động xe, ngoại trừ trường hợp khởi động lại bằng hệ thống tự động tắt mở động cơ. Người lái vẫn có thể chuyển sang chế độ tăng tốc nhanh hơn, nhưng phải thao tác thủ công mỗi khi xe được khởi động lại.

Theo bản giải trình kèm dự thảo, các vụ tăng tốc mất kiểm soát xảy ra ngày càng nhiều trong những năm gần đây, đặc biệt ở xe điện thuần và xe plug-in hybrid (PHEV) có mô-men xoắn cao và phản hồi tức thời. Trong bối cảnh nhiều mẫu xe điện tại Trung Quốc đã đạt khả năng tăng tốc từ 0 đến 100 km/h dưới 5 giây thậm chí có mẫu dưới 2 giây, cơ quan quản lý cho rằng việc thiết lập chế độ mặc định chậm hơn sẽ giúp giảm lỗi thao tác ngay khi xe bắt đầu di chuyển.

Mẫu Zeekr 001 FR mạnh gần 1.250 mã lực, tăng tốc 0-100 km/h trong khoảng 2 giây

Phần lớn xe xăng truyền thống và toàn bộ xe dạy lái đều có khả năng tăng tốc trên 5 giây, vốn quen thuộc và dễ kiểm soát đối với đa số người lái. Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng mạnh của thị trường xe điện, các video về xe mất lái lan truyền trên mạng xã hội đã khiến dư luận lo ngại và thúc đẩy cơ quan quản lý đẩy nhanh quá trình xây dựng tiêu chuẩn mới.

Ngoài giới hạn hiệu suất, dự thảo còn đưa ra nhiều yêu cầu an toàn bổ sung cho xe điện và PHEV. Trong đó có hệ thống chống đạp nhầm chân ga, có khả năng phát hiện thao tác chân ga không phù hợp khi xe đứng yên hoặc chạy chậm, tự động hạn chế công suất và phát cảnh báo bằng âm thanh và hình ảnh.

Dự thảo cũng yêu cầu xe điện và PHEV phải tự động ngắt mạch điện trong các tình huống đặc biệt, chẳng hạn như thay đổi tốc độ đột ngột từ 25 km/h trở lên trong 150 mili giây theo phương dọc hoặc ngang, hoặc khi túi khí và các trang bị an toàn không thể đảo ngược được kích hoạt.

Vấn đề an toàn pin cũng được chú trọng đáng kể. Xe phải liên tục giám sát tình trạng pin, tự động phát hiện và ghi lại các dấu hiệu bất thường ở từng cell, đồng thời gửi cảnh báo sớm bằng tín hiệu âm thanh và hình ảnh khi có hiện tượng quá nhiệt. Bộ pin phải có cơ cấu xả áp định hướng và cân bằng áp suất, bảo đảm luồng xả không gây nguy hiểm cho khoang hành khách. Với xe buýt thuần điện hoặc xe buýt plug-in hybrid dài từ 6 mét trở lên, khoang pin phải không được bốc cháy hoặc phát nổ trong ít nhất 5 phút sau khi phát cảnh báo, để hành khách có đủ thời gian thoát hiểm.

Mẫu siêu xe điện BYD Yangwang U9 thiết lập kỷ lục tốc độ tại một số đường đua nổi tiếng trên thế giới

Dự thảo mới cũng đề cập đến công nghệ hỗ trợ lái. Trong đó, xe trang bị hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến phải xác minh người lái đã hoàn thành đào tạo thông qua nhận diện sinh trắc học hoặc đăng nhập tài khoản. Khi hệ thống hỗ trợ lái kết hợp hoạt động trên 10 km/h, xe phải giám sát sự tập trung của người lái bằng ít nhất hai phương thức, gồm phát hiện rời tay vô lăng và theo dõi hướng nhìn. Để giảm phân tâm, các chức năng xem video giải trí và chơi game trên màn hình trung tâm phải tự động vô hiệu hóa khi xe chạy quá 10 km/h.

Sau một số vụ tai nạn có thương vong liên quan đến tay nắm cửa điện tử, dự thảo yêu cầu mỗi hành khách phải có thể thoát ra bằng ít nhất hai cửa khác nhau. Tất cả cửa trừ cửa cốp phải có tay mở cơ học cả bên trong lẫn bên ngoài. Với các xe dùng khóa điện, những cửa không nằm ở phía va chạm phải tự động mở khóa khi túi khí hoạt động hoặc khi xảy ra sự cố nhiệt liên quan đến pin.

Quy định đối với cửa kính cũng được cập nhật, bao gồm việc cấm dán phim phản chiếu và yêu cầu khu vực quan sát của người lái phải có độ truyền sáng tối thiểu 70%. Cửa thoát hiểm phải dùng kính cường lực dày không quá 5 milimet và không được dán phim chống nắng để bảo đảm có thể phá nhanh trong tình huống khẩn cấp.

Ngoài ra, một mục riêng trong dự thảo có đề cập đến xe chở khách kích thước lớn. Các phương tiện dài từ 6 mét trở lên phải trang bị hệ thống cảnh báo quá tốc độ bằng tín hiệu âm thanh hoặc hình ảnh khi vượt quá tốc độ tối đa cho phép, con số này không được vượt quá 100 km/h. Cho dù hầu hết SUV và MPV không đạt chiều dài này, nhưng một số dòng limousine kéo dài có thể thuộc diện áp dụng.

Duy Thành