Xăng sinh học E10: Lợi hại ra sao?

Xăng sinh học E10: Lợi hại ra sao?

Bộ Công Thương cho biết lộ trình triển khai sử dụng xăng sinh học E10 trên toàn quốc dự kiến sẽ chính thức bắt đầu từ ngày 1/1/2026.

Cục Đổi mới sáng tạo chuyển đổi xanh và khuyến công đang phối hợp với các đơn vị liên quan để xây dựng kế hoạch mới, đồng thời xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng về lộ trình phối trộn và sử dụng xăng sinh học E10. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng được giao nhiệm vụ đảm bảo nguồn cung xăng nền và ethanol, cũng như rà soát, kiến nghị cập nhật các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến xăng dầu.

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, biến đổi khí hậu và nhu cầu giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, Việt Nam đã và đang dần chuyển sang sử dụng xăng sinh học E10 (10% ethanol, 90% xăng truyền thống). Tuy nhiên, chủ trương này đang gây ra nhiều tranh luận, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh phát triển xe điện và thực trạng phương tiện giao thông tại Việt Nam.

Lợi ích của xăng sinh học E10

- Giảm phát thải ô nhiễm môi trường

Ethanol trong E10 giúp nhiên liệu cháy sạch hơn, giảm lượng khí thải CO₂, NOx và các hạt bụi mịn nên đóng vai trò tích cực trong chiến lược giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như TP HCM, Hà Nội.

- Giảm phụ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu

Ethanol được sản xuất từ các nguồn tái tạo trong nước như ngô, sắn, mía... nên hỗ trợ nông nghiệp nội địa, tạo công ăn việc làm.

- Thúc đẩy ngành nhiên liệu sinh học nội địa

Góp phần hình thành ngành công nghiệp mới, hướng tới phát triển bền vững và tuần hoàn.

Mặt trái của xăng sinh học E10

- Không thân thiện với xe cũ, xe phổ thông

Vì Ethanol có tính hút ẩm cao dễ tạo cặn, gỉ sét đường ống, đặc biệt ở xe ít sử dụng. Tính ăn mòn của ethanol có thể gây hư hại gioăng, ống dẫn, bình xăng kim loại của các dòng xe đời cũ (trước 2010). Giảm tuổi thọ bơm xăng, bugi, hệ thống phun nhiên liệu.

- Giảm hiệu suất và hao nhiên liệu hơn

Ethanol có chỉ số năng lượng thấp hơn xăng nên xe sử dụng E10 đi được ít hơn khoảng 2-3% quãng đường so với RON 95.

Người tiêu dùng có thể không nhận ra ngay, nhưng về lâu dài sẽ cảm thấy “hao xăng hơn”.

- Chưa phù hợp với thực trạng xe máy Việt Nam

Ở Việt Nam, đa số phương tiện là xe máy (trên 50 triệu chiếc), nhiều trong số đó là xe cũ, sử dụng bộ chế hòa khí (carburetor), không được thiết kế để dùng ethanol. Việc bắt buộc dùng E10 sẽ gây khó khăn, tốn chi phí sửa chữa cho người dân thu nhập thấp, vùng nông thôn.

Cách bảo dưỡng xe để sử dụng E10 an toàn và hiệu quả

- Sử dụng nhiên liệu chất lượng rõ ràng: Tránh dùng xăng E10 không rõ nguồn gốc hoặc pha trộn tùy tiện. Nên ưu tiên các cây xăng uy tín.

- Không để xe lâu không sử dụng: Nếu để xe quá 1-2 tuần không chạy, ethanol trong xăng có thể hấp thụ nước tạo cặn gây tắc kim phun, bơm xăng. Nếu cần trữ lâu, hãy xả xăng khỏi bình, hoặc dùng chất ổn định xăng.

- Bảo dưỡng định kỳ hơn bình thường: Thay lọc xăng thường xuyên hơn (3.000 – 5.000 km). vệ sinh kim phun, bugi, và kiểm tra đường ống nhiên liệu định kỳ. Với xe cũ, có thể thay một số chi tiết bằng loại chịu ethanol (ron, ống dẫn nhiên liệu bằng cao su chịu cồn).

4. Nếu xe thực sự không tương thích (xe cổ, xe ga cũ): Nên dùng RON 95 thường (không ethanol) nếu còn bán tại địa phương, hoặc cân nhắc chuyển sang phương tiện mới phù hợp.

Ron cao su, ống dẫn xăng, phao xăng của xe cũ thường bị lão hóa và không chịu được tính ăn mòn của ethanol trong E10. Với xe sử dụng bình xăng kim loại, nguy cơ gỉ sét bên trong bình cao hơn, nhất là nếu để lâu không sử dụng.

Thay ron, ống dẫn xăng bằng loại chịu ethanol (có ký hiệu SAE J30 R9 hoặc tương đương).

Vệ sinh hoặc thay bình xăng nếu có dấu hiệu gỉ.

Dùng phụ gia chống ẩm, hoặc trữ xăng ít lại nếu xe không sử dụng thường xuyên.

Carburetor (chế hòa khí) dễ bị bám cặn khi dùng E10 tắc tia phun, hỗn hợp cháy sai.

Xe có thể khó nổ máy, hụp ga, hoặc tốn xăng.

Vệ sinh chế hòa khí định kỳ (khoảng mỗi 5000 km).

Kiểm tra và thay bugi, chỉnh khe hở điện cực phù hợp.

Có thể gắn lọc xăng phụ để giảm cặn bẩn vào chế.

Việc áp dụng xăng sinh học E10 ở Việt Nam là bước đi phù hợp với xu thế toàn cầu về giảm khí thải và phát triển bền vững. Tuy nhiên, trong điều kiện phương tiện giao thông còn lạc hậu, hạ tầng bảo dưỡng chưa đồng bộ, E10 có thể gây hại nhiều hơn lợi nếu không có chính sách hỗ trợ hợp lý.

Phương Huyền