 |
| Hình ảnh bộ chuyển đổi sạc xe điện bên thứ ba bị nổ sau khi cắm vào một chiếc Tesla |
Xe điện thường bị bao quanh bởi nhiều quan niệm sai lệch, trong đó không ít điều bắt nguồn từ những lo ngại có phần đúng. Ví dụ cho dù rủi ro khi sạc là có thật, nhưng các sự cố nghiêm trọng trên thực tế lại hiếm khi xảy ra. Tuy nhiên, một vụ việc mới xảy ra tại Canada đã thu hút sự chú ý khi một bộ chuyển đổi sạc bị chập điện và phát nổ. Toàn bộ sự việc đã được camera ghi lại rất rõ ràng.
Theo báo cáo, một chủ xe Tesla ở khu vực British Columbia đã tiến hành sạc xe tại một trạm sạc thương mại không thuộc hệ thống Tesla. Người này sử dụng bộ chuyển đổi A2Z để kết nối giữa đầu sạc và cổng sạc của xe. Khi cắm đầu sạc có gắn bộ chuyển đổi vào xe, một tia hồ quang điện chợt phát ra kèm tiếng nổ lớn. May mắn, chủ xe đứng cách đó khoảng 1-2 mét nên chỉ bị hất văng và trầy xước nhẹ, trong khi người vợ ngồi trong xe không bị sao cả.
Kết quả điều tra sau đó cho thấy cả bộ chuyển đổi và trạm sạc đều góp phần gây ra sự cố. Cụ thể, bộ chuyển đổi này chưa được chứng nhận tại Canada vì tiêu chuẩn liên quan chưa được ban hành khi sản phẩm được bán. Đồng thời, trạm sạc đã truyền điện áp bất thường vào thiết bị, tạo ra hồ quang và khiến bộ chuyển đổi nổ tung thành nhiều mảnh.
Ông Bob Porter, mộ thành viên thuộc Hiệp hội Xe điện Vancouver, nói với tờ báo địa phương Vancouver Sun rằng: “Nếu không được phê duyệt, các thiết bị bên thứ ba luôn tiềm ẩn rủi ro. Chúng chưa từng được kiểm định an toàn. Bạn không thể chơi đùa với điện đâu”.
Mặc khác, chủ xe Tesla chia sẻ rằng ông đã dùng cùng bộ chuyển đổi này suốt hai năm mà không gặp vấn đề gì. Dù sao đi nữa, sự cố lần này là lời nhắc nhở rằng ngay cả thiết bị tưởng như hoạt động ổn định cũng có thể hỏng đột ngột nếu chưa được kiểm định hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn phù hợp.
Video ghi lại cảnh bộ chuyển đổi sạc xe điện bên thứ ba bị nổ khi sử dụng cho xe Tesla
Những sự cố tương tự trên thế giới
Tại Mỹ, một số mạng lưới trạm sạc nhanh như EVgo đã chính thức cấm sử dụng các bộ chuyển đổi hoặc dây nối bên thứ ba, vì lo ngại rủi ro về an toàn điện và khả năng chịu tải của thiết bị. Chính sách này được ban hành sau khi ghi nhận nhiều trường hợp phóng tia lửa hoặc đầu sạc bị quá nhiệt khi người dùng sử dụng phụ kiện không đạt chuẩn.
Trong khi đó ở Châu Âu, các chuyên gia và cơ quan tư vấn kỹ thuật cũng đã cảnh báo về việc dùng bộ chuyển đổi không xác thực giữa các chuẩn đầu cắm như Type 2 và CCS, vì có thể gây ra tình trạng ngắt mạch hoặc chập điện trong quá trình sạc tại nhà. Dù chưa có báo cáo chính thức về các vụ cháy nghiêm trọng, một số người dùng đã phản ánh việc trạm sạc tự ngắt hoặc đầu nối bị nóng bất thường khi sử dụng các bộ chuyển đổi giá rẻ, không được kiểm định.
Mặc dù số lượng sự cố không nhiều, nhưng các trường hợp này đều chỉ ra cùng một vấn đề cốt lõi là: việc sử dụng linh kiện không đạt chuẩn hoặc không tương thích có thể biến quá trình sạc xe điện tưởng chừng an toàn thành mối nguy hiểm tiềm tàng.
Bài học cho thị trường xe điện Việt Nam
Tính đến nay, Việt Nam vẫn chưa ghi nhận nhiều sự cố nghiêm trọng liên quan đến trạm sạc hoặc bộ chuyển đổi, nhưng một vài trường hợp đã cho thấy rủi ro tương tự. Ví dụ hồi tháng 7 năm 2023, một vụ cháy xe điện khi đang sạc tại Thanh Hóa đã khiến hai người tử vong, nghi do lỗi hệ thống pin hoặc sạc.
Khi thị trường xe điện Việt Nam đang phát triển nhanh, những thách thức về tiêu chuẩn, chứng nhận thiết bị và hạ tầng điện vẫn còn bỏ ngỏ. Nhiều hộ gia đình và chung cư tự lắp đặt ổ sạc, đôi khi dùng dây dẫn, bộ chuyển đổi hoặc thiết bị nhập khẩu chưa qua kiểm định. Điều này khiến nguy cơ chập điện, rò điện hoặc quá tải trở nên đáng lo ngại hơn.
Trước tình hình này, các chuyên gia khuyến nghị người dùng trong nước nên:
- Chỉ sử dụng thiết bị sạc, bộ chuyển đổi có chứng nhận rõ ràng, phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam hoặc quốc tế.
- Tránh dùng thiết bị bên thứ ba không được kiểm định.
- Thường xuyên kiểm tra dây cáp, đầu nối và ổ cắm để phát hiện dấu hiệu hư hỏng, đặc biệt trong môi trường ẩm hoặc ngoài trời.
- Đảm bảo hệ thống điện gia đình hoặc bãi đỗ có hệ thống tiếp địa và cầu dao tự ngắt phù hợp.
Sự cố ở Canada có thể là một trường hợp cá biệt, nhưng nó vẫn là lời nhắc nhở đối với thị trường Việt Nam rằng bất chấp xe điện ngày càng hiện đại, nhưng an toàn khi sạc vẫn phụ thuộc vào việc sử dụng đúng thiết bị, đúng tiêu chuẩn và được lắp đặt bởi những đơn vị có chuyên môn.
Duy Thành
Copy link
