Đất nước đông dân nhất thế giới đề xuất cấm xe xăng cao cấp, đẩy mạnh xe điện

Ấn Độ hiện là thị trường xe ô tô lớn thứ ba thế giới về năng lực sản xuất hàng năm

Việc phổ cập xe điện tại Ấn Độ, quốc gia đông dân nhất thế giới, đang diễn ra chậm hơn kỳ vọng của giới hoạch định chính sách. Cho dù thị trường xe điện địa phương đã tăng trưởng đều trong vài năm gần đây, nhưng mức độ thâm nhập vẫn thấp so với quy mô dân số và số lượng phương tiện lưu hành. Trong bối cảnh đó, Tòa án Tối cao Ấn Độ cho rằng họ đã tìm được hướng tiếp cận chiến lược nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, và mọi thứ sẽ bắt đầu từ phân khúc xe sang.

Cụ thể, tòa án đã đề nghị chính phủ Ấn Độ xem xét lộ trình loại bỏ dần các mẫu xe sang sử dụng động cơ đốt trong, bao gồm cả hybrid và plug-in hybrid. Theo lập luận của hội đồng thẩm phán, đây là một cách tiếp cận có mục tiêu, tạo tác động định hướng thị trường mà không gây biến động ở tầng người dùng phổ thông. Công tác áp dụng trước ở phân khúc cao cấp sẽ đóng vai trò như một thử nghiệm chính sách, qua đó đánh giá tính khả thi của việc tiến tới mở rộng trên phạm vi lớn hơn.

Dù là một thị trường xe lớn, nhưng tỷ lệ sử dụng xe điện ở Ấn Độ còn chưa cao

Theo Autocar India, xe điện hiện nay chiếm khoảng 12% số xe bán ra ở phân khúc cao cấp, vượt xa mức 2–3% trong thị trường đại chúng. Điều này cho thấy người tiêu dùng có khả năng chi trả cao đang đón nhận EV nhanh hơn, một phần do hạ tầng sạc tiện lợi hơn tại các đô thị lớn, cùng với tính năng và công nghệ tiệm cận xe hạng sang chạy xăng và diesel.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến phản biện cho rằng xe sang chỉ chiếm tỷ lệ quá nhỏ trong tổng lượng xe tại Ấn Độ, vì vậy tác động môi trường của chính sách trên sẽ hạn chế. Thay vào đó, vấn đề cấp bách hơn nằm ở chính sách thu hồi và loại bỏ xe cũ còn yếu, khiến lượng lớn phương tiện đã hết hạn sử dụng vẫn tiếp tục được lưu thông, gây ô nhiễm nghiêm trọng hơn so với các mẫu xe mới, bất kể là động cơ đốt trong hay điện hóa.

Dù vậy, Tòa án Tối cao Ấn Độ nhấn mạnh giá trị biểu tượng và định hướng của chính sách mới được đề xuất. Theo India Today, Thẩm phán Kant cho rằng các nhà sản xuất xe đã cung cấp nhiều mẫu xe điện cao cấp có chất lượng vận hành và mức tiện nghi tương đương với xe động cơ truyền thống. Do khách hàng phân khúc này chủ yếu thuộc nhóm có thu nhập cao, nên việc yêu cầu chuyển sang xe điện sẽ không khiến số đông người dân bị ảnh hưởng. Đây có thể là cách giới chức trách gửi tín hiệu rõ ràng rằng Ấn Độ đang bước vào giai đoạn chuyển đổi công nghệ có kiểm soát.

Hình ảnh mẫu xe điện giá rẻ Tata Tiago ở thị trường Ấn Độ

Bên cạnh đó, việc triển khai ở phân khúc cao cấp có thể giúp ngành công nghiệp và cơ quan quản lý bản địa kiểm chứng mô hình vận hành của EV, từ tiêu chuẩn an toàn, bảo trì, mua bán xe cũ đến khả năng xây dựng mạng lưới sạc công suất lớn. Nếu thành công, kinh nghiệm này có thể mở đường cho các chính sách sâu rộng hơn ở phân khúc phổ thông.

Các thương hiệu như Mercedes-Benz, BMW và Audi đã xây dựng danh mục xe điện tương đối phong phú tại Ấn Độ, phần lớn phục vụ nhóm khách hàng thành thị. Tuy nhiên, việc loại bỏ hoàn toàn động cơ đốt trong ở phân khúc cao cấp sẽ buộc họ phải điều chỉnh kế hoạch phân phối, chiến lược nhập khẩu và đầu tư lắp ráp nội địa. Điều này có thể kéo theo tác động đến việc làm trong ngành công nghiệp ô tô và chuỗi cung ứng địa phương, vốn đang trong giai đoạn mở rộng để hỗ trợ sản xuất xe chạy xăng và hybrid.

Trước mắt, đề xuất của Tòa án Tối cao Ấn Độ vẫn đang được chính phủ xem xét và chưa có mốc thời gian cụ thể. Tòa đã yêu cầu rà soát lại “Kế hoạch Di Chuyển Điện Quốc Gia” nhằm cập nhật các ưu tiên chính sách phù hợp với thực tế mới. Tại phiên điều trần gần đây, Tổng Chưởng lý Ấn Độ xác nhận chính phủ đang phối hợp giữa 13 bộ ngành để xử lý các chủ đề liên quan, từ ưu đãi sản xuất trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp đến triển khai hạ tầng sạc quy mô lớn.

VinFast là một trong những nhà cung cấp xe điện có thể hưởng lợi từ đề xuất mới của Tòa án Tối cao Ấn Độ

Song song với sự dịch chuyển chính sách, thị trường Ấn Độ đang thu hút thêm nhiều nhà sản xuất mới, trong đó có VinFast. Hãng xe Việt Nam đã xây dựng mạng lưới đại lý tại nhiều thành phố lớn và đang triển khai nhà máy sản xuất tại Tamil Nadu với quy mô lớn, hướng đến mục tiêu tạo năng lực lắp ráp và nội địa hóa chuỗi cung ứng cho các mẫu xe điện mới. Các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực tái chế pin và dịch vụ hậu mãi cho thấy chiến lược dài hạn thay vì chỉ tiếp cận thị trường bằng mô hình nhập khẩu.

Mặc dù VinFast chưa tham gia sâu vào phân khúc xe sang tại Ấn Độ,nhưng định hướng của Tòa án Tối cao nước này có thể tạo lợi thế cạnh tranh trong dài hạn. Nếu chính sách ưu tiên xe điện ở phân khúc cao cấp được triển khai, các thương hiệu mới tập trung vào EV từ đầu có thể tận dụng thời điểm để mở rộng thị phần, nhất là khi người dùng có thu nhập cao đang là nhóm dễ chấp nhận công nghệ mới và sẵn sàng chi trả cho trang bị công nghệ thông minh, trải nghiệm dịch vụ và hệ sinh thái hỗ trợ vận hành.

Duy Thành