Khám phá bảo tàng Mazda Hiroshima, nơi lưu giữ những mẫu xe huyền thoại

Bảo tàng nằm trong khuôn viên nhà máy Mazda tại Hiroshima.

Một buổi sáng ở Hiroshima và cuộc hẹn với Mazda

Trong chuyến du lịch Nhật Bản vừa qua, Hiroshima là điểm dừng chân khiến tôi tò mò theo một cách rất riêng. Thành phố này thường được nhắc đến với những dấu ấn lịch sử sâu sắc, nhưng với những người quan tâm đến ngành ô tô, Hiroshima còn mang một ý nghĩa khác. Đây chính là nơi đặt đại bản doanh của Mazda Motor Corporation, hãng xe đã gắn bó với thành phố này suốt hơn một thế kỷ.

Trước khi đến Hiroshima, tôi thử tìm xem có địa điểm nào liên quan đến Mazda mà du khách có thể tham quan. Mazda Museum nhanh chóng hiện ra trong danh sách. Điều thú vị là bảo tàng này không mở cửa tự do như nhiều bảo tàng xe hơi khác. Muốn tham quan, khách phải đăng ký trước trên website của Mazda.

Mỗi ngày chỉ có hai khung giờ tham quan và mỗi lượt giới hạn khoảng 20 người. Toàn bộ chương trình tham quan hoàn toàn miễn phí nhưng số lượng khách được tiếp nhận khá ít, vì vậy cần đăng ký trước nhiều ngày.

Sáng hôm đó, tôi có mặt tại khu lễ tân của Mazda ở Hiroshima. Không gian khá yên tĩnh, giống một khu văn phòng lớn hơn là điểm tham quan du lịch. Sau khi hoàn tất thủ tục check in, hướng dẫn viên tập trung đoàn khách đến từ nhiều quốc gia khác nhau trước khi bắt đầu chuyến tham quan.

Điểm bất ngờ là hành trình không bắt đầu từ bảo tàng.

Một vòng quanh “thành phố Mazda”

Cả đoàn được mời lên một chiếc xe bus nội bộ của Mazda. Khi xe bắt đầu lăn bánh, hướng dẫn viên giới thiệu rằng trước khi đến bảo tàng, khách sẽ đi một vòng quanh khu phức hợp nhà máy.

Ngồi trên xe bus, tôi mới thực sự cảm nhận được quy mô của đại bản doanh Mazda tại Hiroshima. Hai bên đường là những tòa nhà sản xuất rộng lớn nối tiếp nhau. Mỗi khu vực đảm nhiệm một công đoạn khác nhau trong quá trình chế tạo ô tô.

Khuôn viên nhà máy Mazda tại Hiroshima, Nhật Bản.

Hướng dẫn viên lần lượt chỉ về phía các nhà xưởng và giải thích từng bước sản xuất. Đầu tiên là khu dập thân xe, nơi những tấm thép lớn được ép thành các chi tiết của thân vỏ. Tiếp theo là khu hàn khung xe, nơi robot công nghiệp kết nối các bộ phận kim loại lại với nhau để tạo thành cấu trúc thân xe hoàn chỉnh.

Xa hơn là xưởng sơn và khu lắp ráp cuối cùng. Tại đây, động cơ, hệ thống truyền động và các chi tiết nội thất được lắp vào thân xe trước khi chiếc xe hoàn thiện.

Trong khuôn viên còn có cầu nội bộ bắc qua sông Enko, nối các khu sản xuất với nhau. Bên cạnh đó là bến cảng nơi những chiếc xe Mazda được vận chuyển ra thế giới. Nhìn toàn cảnh từ xe bus, khu vực này giống như một thành phố công nghiệp thu nhỏ, nơi mọi hoạt động vận hành theo một nhịp điệu rất trật tự.

Sau khoảng 20 phút di chuyển, xe bus dừng trước một tòa nhà hai tầng có kiến trúc khá giản dị. Đó chính là Mazda Museum.

Bước vào câu chuyện của Mazda

Bên trong bảo tàng, không gian trưng bày được sắp xếp theo dòng thời gian. Thay vì chỉ đặt xe theo từng bộ sưu tập, Mazda kể câu chuyện lịch sử của mình thông qua những chiếc xe.

Hiện vật đầu tiên khiến nhiều người dừng lại khá lâu là chiếc xe tải ba bánh Type TCS. Đây là một trong những phương tiện đầu tiên mà Mazda sản xuất từ những năm 1930.

Chiếc xe có thiết kế khá đơn giản với thùng hàng phía sau và động cơ nhỏ. Trong giai đoạn sau chiến tranh, những chiếc xe ba bánh như vậy từng xuất hiện nhiều trên đường phố Hiroshima, góp phần phục vụ việc vận chuyển hàng hóa trong quá trình tái thiết thành phố.

Nhìn chiếc xe nhỏ bé này, khó có thể hình dung rằng từ đó Mazda đã phát triển thành một hãng xe có mặt trên nhiều thị trường toàn cầu.

Những chiếc xe làm nên dấu ấn Mazda

Tiếp tục bước sâu hơn vào bảo tàng, các khu trưng bày sau đó giới thiệu những mẫu xe quan trọng trong lịch sử Mazda.

Một trong những chiếc xe gây chú ý nhất là Mazda Cosmo Sport. Ra mắt vào cuối thập niên 1960, đây là một trong những mẫu xe thương mại đầu tiên sử dụng động cơ quay Wankel.

Mazda Cosmo Sport xe thương mại đầu tiên trên thế giới dùng động cơ quay 2 rotor Wankel.

Công nghệ động cơ quay trở thành dấu ấn kỹ thuật đặc trưng của Mazda trong nhiều thập kỷ. Khác với động cơ piston truyền thống, động cơ quay sử dụng rotor để tạo chuyển động quay, giúp động cơ nhỏ gọn và có khả năng đạt vòng tua cao.

Bên cạnh Cosmo Sport là nhiều mẫu xe cổ khác từng xuất hiện trong các giai đoạn khác nhau của Mazda. Những chiếc sedan, coupe và hatchback từ các thập niên trước cho thấy cách thiết kế của hãng đã thay đổi theo thời gian.

Chiếc xe đua mang về chiến thắng lịch sử

Một góc trưng bày khác thu hút nhiều sự chú ý là khu vực dành cho chiếc Mazda 787B. Chiếc xe đua này từng giành chiến thắng tại giải đua 24 Hours of Le Mans năm 1991. Đây là lần đầu tiên một hãng xe Nhật Bản vô địch giải đua danh giá này.

Mazda 787B sử dụng động cơ quay bốn rotor, tạo nên âm thanh đặc trưng và hiệu suất vận hành mạnh mẽ. Chiếc xe được đặt trong không gian trưng bày cùng các hình ảnh và tư liệu về cuộc đua năm đó.

Đối với Mazda, chiến thắng này không chỉ mang ý nghĩa thể thao mà còn đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử thương hiệu.

Nhìn xuống dây chuyền sản xuất

Một trong những điểm thú vị nhất của Mazda Museum nằm ở khu hành lang kính nhìn xuống dây chuyền sản xuất. Từ đây, khách tham quan có thể quan sát trực tiếp một phần dây chuyền lắp ráp xe tại nhà máy Ujina. Các robot và công nhân phối hợp nhịp nhàng trong từng công đoạn. Thân xe di chuyển qua các trạm lắp ráp khác nhau, từ lắp động cơ, hệ thống điện cho đến nội thất.

Theo thông tin từ Mazda, một chiếc xe mất khoảng 15 giờ để hoàn thành toàn bộ quá trình sản xuất từ khung xe đến khi xuất xưởng. Đứng trên hành lang kính, cảm giác giống như đang nhìn vào một cỗ máy khổng lồ vận hành chính xác đến từng chi tiết.

Một cái kết nhẹ nhàng cho hành trình

Phần cuối của bảo tàng dành cho các mẫu xe concept và những định hướng thiết kế trong tương lai. Những mẫu xe như RX Vision hay Vision Coupe được trưng bày để giới thiệu cách Mazda hình dung về những chiếc xe trong nhiều năm tới.

Sau gần hai giờ tham quan, đoàn khách quay trở lại xe bus để trở về khu lễ tân ban đầu.

Mazda Museum không phải là nơi trưng bày hàng trăm mẫu xe như nhiều bảo tàng ô tô khác. Nhưng chuyến tham quan tại đây mang lại một trải nghiệm khá đặc biệt.

Giữa thành phố Hiroshima, nơi Mazda đã gắn bó suốt hơn một thế kỷ, bảo tàng này giống như một cách để hãng xe Nhật kể lại câu chuyện của mình. Một câu chuyện bắt đầu từ chiếc xe tải ba bánh nhỏ bé và tiếp tục được viết bằng những chiếc xe hiện đại ngày nay.

Viên Huy