home

Vì sao lái xe bên trái có lợi hơn mà đa số các nước chọn lái xe bên phải?

Thu Huyền Thu Huyền 18:48 | 16/05/2020
Quy tắc lái xe bên trái hay lái xe bên phải không đơn giản là thói quen mà hình thành qua một quá trình lịch sử dài với những nguyên nhân đôi khi kỳ quặc.

>> Vì sao vô-lăng ô tô không đặt giữa

>> Vì sao ô tô không thiết kế phanh chân trái ga chân phải?

Quy tắc lái xe bên trái/lái xe bên trái

Với hầu hết, chuyện lái xe bên trái hay bên phải là quy định hiển nhiên không có gì phải bàn cãi. Nhưng với một số nhỏ, đó lại là câu hỏi thú vị. Chúng ta đều biết số người thuận tay phải đông hơn người thuận tay trái.

vi sao lai xe ben trai co loi hon ma da so cac nuoc chon lai xe ben phai

Thuận tay phải nghĩa là khi lái xe bạn sẽ có xu hướng quan sát bên phải tốt hơn. Tay thuận sẽ đảm nhiệm công việc quan trọng nhất là lái xe, trong khi tay không thuận sẽ làm các việc không quan trọng bằng như chuyển số, hay các việc linh tinh như chỉnh điều hoà, bật radio v.v.. Ngoài ra, tuổi tác sẽ khiến người ta giảm dần sự chú ý ở phía bên trái.

Nhiều người còn lý luận rằng lái xe bên trái sẽ tốt hơn cho người đi xe máy, xe đạp vì tất cả đều lên xe từ bên trái. Thậm chí, có hẳn một nghiên cứu vào năm 1969 chỉ ra rằng tỷ lệ tai nạn giao thông ở các nước lái xe bên trái thấp hơn các nước lái xe bên phải.

Vậy, tại sao số nước lái xe bên phải lại đông hơn?

Số đông lái xe bên phải

Mọi quốc gia đều tuân thủ quy tắc lái xe một bên, trái hoặc phải, đảm bảo việc di chuyển giữa các phương tiện trở nên thông suốt, liền mạch, tránh xảy ra va chạm. Trong tổng số 239 quốc gia và vùng lãnh thổ của thế giới, có 163 nơi chạy xe bên phải, chỉ 76 nơi chạy xe bên trái. Ước tính có 65% dân số đang có thói quen đi lại bên phải.

Từ xa xưa, lối giao thông bên trái hình thành theo thói quen của các chiến binh nhằm giúp tay phải có thể dùng kiếm chém đối thủ dễ dàng hơn
vi sao lai xe ben trai co loi hon ma da so cac nuoc chon lai xe ben phai
Biển báo giao thông trên một con đường ở nước Úc lưu ý rằng xe cộ lưu thông bên trái.

Quy tắc giao thông bên trái như sau: xe đi bên trái và nhìn thấy các xe ngược chiều ở bên phải; phải cắt qua dòng xe đi ngược chiều khi rẽ phải; hầu hết biển báo giao thông được đặt ở bên trái đường; giao thông tại nơi có vòng xuyến đi theo chiều kim đồng hồ; hầu hết các làn đường kép (tách ra từ đường cao tốc) đều ra ở phía bên trái; các phương tiện đều phải vượt về bên phải, trừ một số trường hợp thì được phép vượt bên trái; vô-lăng xe hơi ở phía bên phải; đèn đỏ có thể được phép rẽ trái v.v..

Quy tắc giao thông bên phải thì ngược lại. Để dễ hình dung, Việt Nam là quốc gia áp dụng quy tắc giao thông bên phải.

Vì sao có sự phân chia như vậy?

Theo các nguồn tư liệu, con người khởi nguồn việc lưu thông trên đường từ bên trái trước. Các dấu tích cổ nhất còn sót lại là từ thời La Mã. Nguồn gốc của lối di chuyển này bắt đầu từ việc kỵ binh cưỡi ngựa đi bên trái để tay phải có thể dùng kiếm tấn công đối thủ đang lao đến từ phía ngược lại. Ngoài ra do kiếm đeo hông trái nên việc lên ngựa từ bên trái cũng sẽ không gây vướng víu.

vi sao lai xe ben trai co loi hon ma da so cac nuoc chon lai xe ben phai
Bức tranh phác họa những chiếc xe ngựa chạy bên trái đường thời xưa.

Nhiều người đổ tại việc giao thông bên phải cho cách mạng Pháp. Trước cách mạng 1789, giới quyền quý đi bên tay trái buộc các thứ dân phải đi bên phải. Sau khi chế độ quân chủ chuyên chế bị lật đổ, giới quyền quý sống ẩn mình nên cũng cũng đi bên tay phải như các thứ dân.
Không có tư liệu nào xác thực việc này nhưng có 2 vĩ nhân ảnh hưởng lớn đến việc phần đông thế giới chọn lối đi bên phải.

Đầu tiên là Napoleon. Với việc tiến hành nhiều cuộc chiến chinh phạt ở châu Âu, ông đã mang luật đi bên phải phổ biến rộng rãi tới phần đông lục địa này.

Tại Mỹ, ban đầu người ta đi bên trái, như thói quen du nhập từ Anh. Đến những năm 1700 trước khi lập quốc, điều này dần thay đổi. Thời đó nông dân Mỹ thường dùng xe ngựa kéo để vận chuyển hàng hóa. Do xe không có chỗ cho xà ích nên anh này cưỡi luôn con ngựa ở hàng cuối phía bên trái để dùng tay phải điều khiển roi cho tiện. Thành ra việc đánh xe về bên phải đường để đi lại sẽ tiện hơn.

Tới đầu thế kỷ 20, Henry Ford đã đặt vô-lăng mẫu xe huyền thoại Model T bên trái, chính thức chấm dứt cuộc tranh cãi về tay lái thuận tay lái nghịch và khẳng định thói quen lái xe bên phải cho người Mỹ.

Theo National Geographic, chính quyết định này của Ford đã khiến nhiều quốc gia châu Âu chuyển từ đi bên trái sang đi bên phải, sẽ đề cập ở phần dưới.

Ngày nay, nhiều nước châu Á vẫn lưu thông bên trái

Bắt đầu từ thế kỷ 19, xu hướng chung của thế giới là lưu thông phía tay phải trừ nước Anh và các nước thuộc địa của Anh tất nhiên cũng phải tuân thủ theo quy định của "mẫu quốc". Đó chính là lý do Ấn Độ, Úc, New Zealand, Hong Kong, Singapore và một số nước châu Phi (Kenya, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe và Nam Phi) vẫn duy trì phương thức lưu thông bên tay trái.

vi sao lai xe ben trai co loi hon ma da so cac nuoc chon lai xe ben phai
Nhật Bản vẫn duy trì phương thức lưu thông bên tay trái.

Một trường hợp khá thú vị là Nhật Bản, dù nước này không phải là thuộc địa của Anh nhưng ngay từ thời Mạc phủ Tokugawa (1603-1868), người dân nước này đã quen với lưu thông phía tay trái. Bắt đầu từ năm 1872, người Anh trợ giúp chính phủ Nhật xây dựng mạng lưới đường sắt và tàu điện đầu tiên ở nước này. Do đó, các đoàn tàu hỏa và tàu điện đều đi ở phía trái theo kiểu Anh càng làm cho lối lưu thông này trở thành truyền thống, sau đó được chính thức hóa bởi một đạo luật ban hành vào năm 1924.

Hiện nay, ở châu Á, ngoài các nước kể trên còn có Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Brunei, Macau, Bangladesh, Sri Lanka, Nepal và Bhutan là vẫn lưu thông bên trái.

Trong giai đoạn thế kỷ 19 đến nửa đầu thế kỷ 20, nước Pháp ra sức mở rộng tầm ảnh hưởng thông qua việc xâm chiếm các nước ở châu Phi (Morocco, Tunisia, Algeria, Niger, Nigeria, Senegal, Gambia, Gabon, Cameroon…) và châu Á (Lào, Campuchia, Việt Nam), họ cũng áp dụng phương thức lưu thông bên phải cho các nước này.

Thuỵ Điển tới tận năm 1967 mới chuyển từ lái xe bên trái sang bên phải, bất chấp đại đa số trong cuộc trưng cầu dân ý phải đối

Những trường hợp đặc biệt

Khó mà tin được là cho tới tận những năm 1930, quy định giao thông bên trái hay bên phải vẫn chưa rõ ràng ở hầu hết các nước. Canada có một số vùng vẫn lái xe bên trái cho tới tận sau Thế chiến II. Những năm 1920, ở Tây Ban Nha việc đi lại vẫn hết sức lộn xộn. Xứ Catalan chọn cách đi bên phải trong khi thủ đô Madrid đi bên trái, tới tận năm 1924 mới có quy định chung cho toàn quốc.

vi sao lai xe ben trai co loi hon ma da so cac nuoc chon lai xe ben phai
Việt Nam áp dụng phương thức lưu thông bên phải.

Thuỵ Điển là trường hợp độc đáo nhất, tới tận 1967 toàn dân vẫn đi bên trái. Do sự bất tiện khi giao thông với các nước khác, năm 1955, nước này tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý để chuyển từ đi bên trái sang bên phải. 82,9% phản đối. Năm 1963, quốc hội nước này vẫn thông qua một đạo luật về sự chuyển đổi này và áp dụng từ năm 1967. Rất công phu và tốn công sức cho một quy định tưởng chừng rất đơn giản. Đấy là chưa kể cỡ 120 triệu USD được chi ra để thay đổi lại toàn bộ các biển báo trên đường.

Nước Áo vào những năm sau Thế chiến I có quy định khác nhau, nửa đi bên trái nửa đi bên phải. Tới khi Đức quốc xã xâm chiếm nước này năm 1938, chỉ bằng một mệnh lệnh hành chính của Hít-le, sau một đêm toàn bộ quốc gia đã đồng loạt bị ép đi sang phía bên phải đường. Quy định này gây ra một sự náo loạn bởi tất cả những người đi xe hai bánh không tài nào quan sát được biển báo vốn vẫn đang nằm nguyên ở vị trí cũ.

Hà Lan, dưới ảnh hưởng của Napoleon, đã chuyển sang đi bên phải từ đầu thế kỷ 19. Tuy nhiên, thuộc địa của nước này là Indonesia vẫn duy trì kiểu đi bên trái cho tới nay. Indonesia và Ấn Độ chính là hai nước đông dân nhất áp dụng luật đi bên trái.

Hầu hết các nước chuyển đổi cách lưu thông là từ bên trái qua bên phải, nhưng trường hợp ngược lại không phải không có. Samoa, năm 2009, đã đưa ra quyết định rất đột ngột như vậy. Nguyên nhân của việc này? Đấy là do Thủ tướng Saillele Malielegaoi tin rằng khi đó Samoa có thể nhập xe tay lái nghịch giá rẻ từ Nhật và các láng giềng Úc, New Zealand.

Thu Huyền

Đọc tiếp
Theo LĐCĐ
Bạn thấy bài viết thế nào?
Kém Chưa tốt Bình thường Tốt Rất tốt

Cùng chuyên mục

Tái chế xe hơi - Ngành công nghiệp tỷ đô

Tái chế xe hơi - Ngành công nghiệp tỷ đô

Mỗi năm, có hơn 27 triệu chiếc xe cũ đã hết vòng đời và quá niên hạn sử dụng. Việc xử lý lượng xe “quá đát” khổng lồ này là vừa là thách thức, vừa là món hời không hề nhỏ.
10 điều thú vị về Castrol có thể bạn chưa biết

10 điều thú vị về Castrol có thể bạn chưa biết

Với danh tiếng tạo dựng được trong hơn một thế kỷ, Castrol đã trở thành một trong những thương hiệu dầu nhớt hàng đầu thế giới với những sản phẩm chất lượng. Có rất nhiều câu chuyện thú vị xoay quanh thương hiệu dầu nhớt đến từ Anh Quốc này, chúng ta hãy cùng tìm hiểu nhé!
Lược sử Bentley - Chương cuối: Kỷ nguyên mới

Lược sử Bentley - Chương cuối: Kỷ nguyên mới

Volkswagen đã đưa Bentley vào một kỷ nguyên mới với những khoản đầu tư mạnh tay. Giờ đây, Bentley là sự kết hợp tuyệt vời giữa công nghệ hiện đại và kỹ nghệ thủ công truyền thống. Thương hiệu Anh đang thăng hoa hơn bao giờ hết.
Lược sử Bentley - Chương 9: Đường ai nấy đi

Lược sử Bentley - Chương 9: Đường ai nấy đi

Năm 1998, Bentley và Rolls-Royce đã chính thức “chia tay” sau 2/3 thập kỷ gắn bó. Bentley về tay Volkswagen và Rolls-Royce thuộc về BMW sau một cuộc chiến pháp lý đầy gay cấn giữa 2 gã khổng lồ này.
Lược sử Bentley - Chương 8: Phục hưng (phần 2)

Lược sử Bentley - Chương 8: Phục hưng (phần 2)

Sau sự ra mắt ấn tượng của Continental R - chiếc Bentley đầu tiên không chia sẻ thiết kế với Rolls-Royce, Bentley đã trở lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Lược sử Bentley - Chương 8: Phục hưng (Phần 1)

Lược sử Bentley - Chương 8: Phục hưng (Phần 1)

Khi mà thương hiệu Bentley tưởng như đã “bay màu”, phép màu đã xảy ra nhờ một anh nhân viên bán hàng trẻ tuổi của Rolls-Royce. Tên anh là David Plastow.
Lược sử Bentley - Chương 7:Thoi thóp dưới trướng Rolls-Royce

Lược sử Bentley - Chương 7:Thoi thóp dưới trướng Rolls-Royce

Trong nhiều thập kỷ, Bentley chỉ là cái bóng mờ nhạt khuất sau lưng gã khổng lồ mang tên Rolls-Royce. Những chiếc Bentley của thời kỳ đó chẳng khác nào xe Rolls-Royce đội lốt và tất nhiên, chúng chẳng mấy hấp dẫn trong mắt người giàu.
Castrol MAGNATEC - Kỷ nguyên mới của công nghệ bảo vệ động cơ

Castrol MAGNATEC - Kỷ nguyên mới của công nghệ bảo vệ động cơ

Cứ mỗi giây trôi qua là có 1,5 lít Castrol MAGNATEC được bán đến tay khách hàng và tổng cộng đã có hơn 1 tỷ lít Castrol MAGNATEC được bán trên toàn cầu. Vậy điều gì tạo ra thành công của dòng sản phẩm dầu nhớt có xuất xứ Anh Quốc này?
Lược sử Bentley - Phần 6: Quốc vương Brunei - Khách hàng đặc biệt của Bentley

Lược sử Bentley - Phần 6: Quốc vương Brunei - Khách hàng đặc biệt của Bentley

Hơn 100 triệu bảng Anh từ Quốc vương Brunei là liều thuốc cần thiết để Bentley vượt qua khó khăn trong thập niên 90. Hơn 100 triệu bảng Anh, từ một khách hàng!
Lược sử Bentley - Chương 5: Chủ nhân Bentley, họ là ai?

Lược sử Bentley - Chương 5: Chủ nhân Bentley, họ là ai?

Chủ nhân của những chiếc Bentley là ai, cách họ sống có gì khác biệt so với chúng ta? Đó là câu hỏi nhiều người đặt ra và trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nhóm khách hàng của Bentley.

Đọc nhiều

Danh sách các địa điểm phạt nguội ở Bắc Ninh mà bác tài cần lưu ý

Danh sách các địa điểm phạt nguội ở Bắc Ninh mà bác tài cần lưu ý

Dưới đây là danh sách các địa điểm phạt nguội ở Bắc Ninh mà những bác tài khi tham gia giao thông cần chú ý.
Tìm được chiếc Mitsubishi Xpander bị ăn trộm: Từ một thông báo thu phí cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Tìm được chiếc Mitsubishi Xpander bị ăn trộm: Từ một thông báo thu phí cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Chiếc Mitsubishi Xpander bị ăn trộm ngay tại bãi xe trong chung cư ở Hà Nội đã được tìm thấy một cách ly kỳ sau 8 ngày mất tích.
Ford Explorer giảm giá sốc lên tới 440 triệu đồng

Ford Explorer giảm giá sốc lên tới 440 triệu đồng

Hiện một số đại lý đang chào bán xe Ford Explorer với giá 1,999 tỷ đồng, tức giảm tới 440 triệu đồng so với con số 2,439 tỷ niêm yết chính hãng.
Trộm ô tô Mitsusbishi Xpander giữa khu chung cư tại Hà Nội

Trộm ô tô Mitsusbishi Xpander giữa khu chung cư tại Hà Nội

Chỉ sau 40 phút đỗ xe tại bãi trông giữ dưới sân tòa nhà chung cư nơi mình ở, chủ xe bất ngờ khi phát hiện chiếc Mitsubishi Xpander đã không cánh mà bay.
Vượt ẩu gây tai nạn trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn, xe Ford Everest bị vò nát

Vượt ẩu gây tai nạn trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn, xe Ford Everest bị vò nát

Sáng nay (18/2), một vụ tai nạn trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn (Thừa Thiên Huế) khiến 4 xe va chạm liên tục, 2 người tử vong, 1 người bị thương.
Ông trùm Rolls-Royce 'tự thú' cách bán xe Phantom Lửa Thiêng giá chênh hàng chục tỷ đồng

Ông trùm Rolls-Royce 'tự thú' cách bán xe Phantom Lửa Thiêng giá chênh hàng chục tỷ đồng

Câu chuyện do ông trùm bán xe Rolls-Royce tại Việt Nam một thời kể vê cách làm bản Limited để bán chiếc Phantom Lửa Thiêng với giá cao ngoài mong đợi ra sao.
Mitsubishi Xforce ra mắt Việt Nam, xông đất thị trường 2024 với giá từ 620 triệu

Mitsubishi Xforce ra mắt Việt Nam, xông đất thị trường 2024 với giá từ 620 triệu

Mitsubishi Xforce ra mắt Việt Nam với 4 phiên bản, gây ấn tượng bằng thiết kế khỏe khoắn, thể thao, trang bị chế độ "đường ngập nước" lần đầu tiên được giới thiệu.
Thực hư thông tin VinFast VF3 lộ giá bán từ 250 triệu đồng

Thực hư thông tin VinFast VF3 lộ giá bán từ 250 triệu đồng

VinFast VF3 lộ giá bán từ 250 đến 350 triệu đồng với hai phiên bản Eco và Plus là thông tin đang được chia sẻ rất nhiều trên mạng xã hội ngày hôm nay.
Thiết kế không thay đổi, doanh số Mazda CX-30 2024 tiếp tục ở mức thấp khi về Việt Nam?

Thiết kế không thay đổi, doanh số Mazda CX-30 2024 tiếp tục ở mức thấp khi về Việt Nam?

Mazda CX-30 2024 mới ra mắt Đông Nam Á không có nhiều thay đổi về thiết kế ngoại thất, mà chủ yếu tập trung nâng cấp về mặt trang bị.
Đại lý nhận đặt cọc Ford Transit thế hệ mới, giá dự kiến từ 889 triệu đồng

Đại lý nhận đặt cọc Ford Transit thế hệ mới, giá dự kiến từ 889 triệu đồng

Các đại lý đã thông báo giá và bắt đầu nhận đặt cọc Ford Transit 2024 hoàn toàn mới, mẫu xe 16 chỗ bán chạy nhất thị trường nhiều năm qua.
Ford Việt Nam xác nhận sắp ra mắt Everest Platinum

Ford Việt Nam xác nhận sắp ra mắt Everest Platinum

Website chính thức của Ford Việt Nam mới đây đã xác nhận sắp ra mắt Everest Platinum, phiên bản mới và cao cấp nhất của chiếc xe này.
Đại lý ồ ạt nhận đặt cọc Toyota Corolla Cross 2024, sẽ ra mắt khách hàng Việt vào tháng 5?

Đại lý ồ ạt nhận đặt cọc Toyota Corolla Cross 2024, sẽ ra mắt khách hàng Việt vào tháng 5?

Hàng loạt các đại lý đã thông báo chính thức nhận đặt cọc Toyota Corolla Cross 2024 tại Việt Nam với hai phiên bản V và Hybrid.
Hyundai Palisade 2026 lần đầu lộ ảnh nội thất

Hyundai Palisade 2026 lần đầu lộ ảnh nội thất

Hyundai Palisade thế hệ mới lộ ảnh nội thất, vật liệu bên trong cao cấp hơn và xuất hiện màn hình cong cỡ lớn.
BMW M 1000 R Competition đã có mặt tại Việt Nam, giá bán hơn 1,2 tỷ đồng

BMW M 1000 R Competition đã có mặt tại Việt Nam, giá bán hơn 1,2 tỷ đồng

Với giá bán hơn 1,2 tỷ đồng mẫu xe phân khối lớn BMW M 1000 R Competition trở thành một trong nhưng chiếc mô tô đắt nhất Việt Nam với hiệu suất ngang bằng với những mẫu siêu xe.
Phiên bản di động