![]() |
| Art Racing là một gara độ xe vô cùng đặc biệt ở Nhật Bản, chuyên biến hóa diện mạo các xe nội địa phổ thông thành xe mang tính biểu tượng (Ảnh: Topgear) |
Trong thế giới ô tô, những biểu tượng đích thực thường được định hình bởi sự hiếm có, nguồn gốc và giá trị, những yếu tố khiến chúng trở thành giấc mơ xa xỉ đối với phần lớn người chơi xe phổ thông. Thế nhưng, ở Nhật Bản lại tồn tại một nơi nơi mà khoảng cách giữa giấc mơ và thực tế trở nên gần hơn đáng kể.
Câu chuyện ấy trở nên sống động sau khi tạp chí Top Gear mới đây có chuyến ghé thăm Art Racing, một xưởng độ đặt tại thành phố Nagoya. Tại đây, ranh giới giữa bản sao, phục chế và sáng tạo nghệ thuật được kéo giãn theo cách rất riêng: những chiếc xe nội địa bình thường, đáng tin cậy không chỉ được chỉnh sửa, mà được tái sinh thành những tác phẩm mang dáng dấp của các huyền thoại kinh điển.
![]() |
Triết lý trung tâm của Art Racing nằm ở một nghịch lý đầy chủ ý. Họ khoác lên các nền tảng xe Nhật Bản hiện đại diện mạo của những biểu tượng vô giá trong lịch sử ô tô, nhưng vẫn giữ lại độ bền bỉ, dễ sử dụng và tính thực tiễn của kỹ thuật đương đại. Nghe qua có vẻ mâu thuẫn, nhưng đó chính là điều Art Racing đã tinh chỉnh và làm chủ trong nhiều năm qua.
Hãy lấy mẫu xe đua Ford GT40 làm ví dụ. Tại Art Racing, bạn có thể tận hưởng dáng vẻ Le Mans huyền thoại của GT40 mà không phải đối mặt với sự mong manh cơ khí của một chiếc xe đua thập niên 1960. Bên dưới lớp vỏ là một chiếc Toyota MR2, mang lại độ bền bỉ hiện đại trong khi thân xe tái hiện trọn vẹn vẻ kịch tính của biểu tượng tốc độ. Triết lý tương tự được áp dụng cho bản sao Jaguar XKSS, thực chất dựa trên Mazda MX-5, kết hợp tỷ lệ cổ điển với khả năng vận hành thân thiện của xe đương đại.
![]() |
| Người đứng sau những chiếc xe độ Art Racing là Tomokazu Murate, và ông ấy bắt đầu làm công việc này từ khoảng 20 năm trước (Ảnh: Topgear) |
Với những ai thích phong cách kín đáo hơn, Art Racing còn có một chiếc Austin Healey Sprite MkI được “thay áo” dựa trên Suzuki Cappuccino trang bị bộ tăng áp. Nhiêu đó ví dụ có lẽ là đủ để vẽ nên một bức tranh chung. Những nền tảng Nhật Bản đáng tin cậy được khoác lên đường nét, lớp chrome và cá tính của những mẫu xe cổ hiếm hoi.
Đứng sau tầm nhìn sáng tạo đó là Tomokazu Murate, thường được gọi kính trọng là Murate-san. Sự nghiệp của ông bắt đầu từ đua drag cách đây hơn 40 năm, nơi ông tạo dựng tên tuổi với những chiếc xe mạnh mẽ tại các đường đua như Motegi và Central Circuit trong thập niên 1980 và 1990. Chiếc van Nissan Sunny và Hakosuka màu vàng của ông vẫn được trưng bày trong xưởng như những chiến tích của thời kỳ đó. Cả hai từng đạt thành tích 1/4 dặm (402 mét) rất ấn tượng.
![]() |
Khoảng 20 năm trước, Murate chuyển hướng sang chế tạo xe tuỳ chỉnh và bản sao. Bước vào xưởng của ông giống như đi tham quan một triển lãm sống động hơn là một gara thông thường. Mỗi chiếc xe đều có câu chuyện riêng, và Murate kể lại chúng với niềm say mê vô hạn, từ những đơn đặt hàng của người nổi tiếng đến các dự án táo bạo.
Phần lớn các bản sao vẫn giữ nguyên hệ truyền động OEM bên dưới lớp thân vỏ mới. Khung gầm có thể được kéo dài hoặc điều chỉnh để phù hợp tỷ lệ, nhưng xe vẫn đảm bảo hợp pháp lưu thông đường bộ. Đây cũng là lý do các hoán đổi động cơ cực đoan hiếm khi xuất hiện. Kết quả cuối cùng là rất ngoạn mục về thị giác, cho dù âm thanh đôi lúc chưa tương xứng. Chiếc GT40 bản sao có ống xả đôi trung tâm nhưng vẫn nghe khá “hiền”, khác xa kỳ vọng về một siêu xe cổ điển. Tuy vậy, sự hiện diện trên đường là không thể phủ nhận.
![]() |
Art Racing không chỉ dừng lại ở việc “thay áo” xe nội địa. Murate cũng sẵn sàng biến những bản phác thảo trên khăn giấy thành hiện thực. Trong số các dự án gần đây có một chiếc De Tomaso Pantera phong cách safari cho một hoạ sĩ anime nổi tiếng. Bên cạnh đó là một chiếc Pantera đen được mở rộng vòm bánh dữ dằn mang dấu ấn đua drag của ông. Đặc biệt còn có chiếc xe ba bánh Boss Hoss gắn động cơ V8 Chevrolet 502 mang tên “King Snake”, với phần đuôi nhôm đặt làm riêng gợi nhớ đường cong của Shelby Cobra.
Một tác phẩm đáng chú ý khác là bản sao Porsche 908 dựa trên khung Formula Vita và động cơ Toyota 4AGE. Thân xe được phát triển bằng cách phóng to một mô hình tỷ lệ nhỏ thành khuôn nhôm kích thước thật, sau đó tạo khuôn sợi thuỷ tinh cho bản sản xuất cuối cùng.
![]() |
Với những người thực sự muốn trải nghiệm cả niềm vui lẫn phiền toái của xe cổ, Art Racing còn có các mẫu như coupe Shelby Cobra dựa trên Chevrolet Corvette C5, hay Ratel dựa trên BMW Z4. Trong đó, Ratel là một thiết kế nguyên bản, ưu tiên cá tính hơn sự hoàn hảo tuyệt đối.
Lướt qua website của Art Racing, chúng ta có thể hiểu ngay vì sao nhiều người thấy ý tưởng độ xe kể trên là rất hấp dẫn. Với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với XKSS hay GT40 thật, khách hàng có thể sở hữu diện mạo và sức hút của biểu tượng ngay trong gara nhà mình, dù hiệu năng không thể tương đương bản gốc. Nhưng khi đôi cửa cánh chim của GT40 bản sao mở lên và bạn trượt xuống khoang lái tối giản, cảm giác về chiếc MR2 “bình dân” bên dưới dường như biến mất, và chỉ trong chốc lát, bạn cảm giác mình như một tay đua thực thụ.
![]() |
Theo cách nào đó, Murate giống như một nhân vật đứng sau hậu trường của ngành ô tô Nhật Bản, lặng lẽ góp phần vào nhiều dự án lớn. Ông từng hợp tác với Liberty Walk, bao gồm bộ kit widebody Hurricane và bản sao Miura trưng bày tại triển lãm Tokyo Auto Salon 2020. Ông cũng giúp hiện thực hoá chiếc Yamasa Raggio hư cấu trong Ridge Racer để trưng bày tại Tokyo Auto Salon 2006. Nhiều dự án khác không thể tiết lộ do nguyên nhân ràng buộc bảo mật. Điều này khiến Murate vừa tự hào, vừa có phần tiếc nuối vì không thể chia sẻ công khai.
Ngày nay, Art Racing ít tập trung vào đơn hàng doanh nghiệp mà ưu tiên sáng tạo cá nhân, và Murate bắt đầu từ chối các dự án lớn để dành thời gian cho khách hàng riêng lẻ. Trong sân xưởng của ông hiện đang có một chiếc xe cứu thương Cadillac Miller-Meteor 1959 đang chờ được biến hình theo phong cách chiếc xe trong bộ phim lừng danh Ghostbusters.
Duy Thành










