![]() |
| Mazda CX-5 thế hệ mới có trang bị màn hình trung tâm 15,6 inch, một chi tiết khác biệt lớn so với thế hệ cũ |
Mazda tiếp tục bảo vệ quyết định chuyển sang thiết kế nội thất tập trung vào màn hình trên thế hệ CX-5 mới, gần một năm sau khi mẫu crossover này ra mắt. Điểm gây tranh cãi nhất không phải là màn hình trung tâm 15,6 inch có kích thước lớn, mà là việc phần lớn các nút bấm vật lý trên bảng táp-lô đã bị loại bỏ. Nhiều ý kiến cho rằng đây là động thái nhằm cắt giảm chi phí sản xuất, nhưng Mazda cho biết quyết định này xuất phát từ những cân nhắc liên quan đến trải nghiệm người dùng và an toàn khi lái xe.
Trước đó, trong cuộc trao đổi với Motor1 hồi tháng 2, ông Matthew Valbuena, quản lý dự án công nghệ trong xe và giao diện người-máy (HMI) của Mazda, cho biết hãng đang "tập trung vào việc giảm thiểu sự mất tập trung của người lái". Đến tháng 7/2025, bà Tamara Mlynarczyk, Giám đốc phụ trách truyền thông của Mazda North American Operations, cũng khẳng định giao diện mới được phát triển dựa trên phản hồi từ khách hàng.
![]() |
Giờ đây, thêm một lãnh đạo khác của Mazda tiếp tục bảo vệ quyết định sử dụng thiết kế nội thất lấy màn hình làm trung tâm trên CX-5. Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Drive của Australia, ông Koichiro Yamaguchi, quản lý chương trình phát triển CX-5, đã giải thích vì sao ông cho rằng màn hình lớn có thể an toàn hơn so với các cụm nút bấm truyền thống.
Điều này có thể nghe khá ngược đời, nhưng ông Yamaguchi đưa ra lập luận như sau: "Đối với điều hòa, bạn có thể thao tác chỉ bằng một ngón tay. Nếu chúng tôi sử dụng các nút bấm vật lý, chúng sẽ nằm ở vị trí thấp hơn. Lúc đấy người lái phải nhìn xuống, và ở đó có khoảng 15 công tắc trông gần như giống nhau. Điều đó có nghĩa là bạn sẽ phải nhìn xuống để chọn đúng nút cần bấm, và thực tế là người lái phải rời mắt khỏi đường. Thay vì như thế, việc đặt các điều khiển này trên màn hình sẽ tốt hơn, giúp giảm thiểu sự phân tâm”.
![]() |
Tuy nhiên, những người ủng hộ thiết kế nút bấm vật lý lại có quan điểm khác. Họ cho rằng khả năng ghi nhớ vị trí bằng trí nhớ cơ bắp (muscle memory) cho phép người lái thao tác mà gần như không cần rời mắt khỏi đường. Sau một thời gian làm quen với vị trí các nút chức năng, nhiều thao tác có thể được thực hiện với mức độ phân tâm rất thấp.
Một điều đáng chú ý là Mazda từng có quan điểm gần như trái ngược vào năm 2019 khi thế hệ Mazda3 mới ra mắt. Khi đó, hãng xe Nhật Bản từng công bố kết quả nghiên cứu nội bộ để giải thích vì sao họ không muốn sử dụng màn hình cảm ứng như phương thức điều khiển chính: "Khi người lái với tay về phía màn hình cảm ứng trên bất kỳ chiếc xe nào, họ vô tình tạo ra mô-men xoắn lên vô lăng, khiến chiếc xe bị lệch khỏi làn đường. Và dĩ nhiên, với màn hình cảm ứng, bạn buộc phải nhìn vào màn hình trong lúc thao tác”.
![]() |
| Phía trước của Mazda CX-5 thế hệ mới |
Đây là một sự thay đổi thú vị trong triết lý thiết kế giao diện người dùng của Mazda chỉ sau vài năm. Trong khi hãng từng xem màn hình cảm ứng là yếu tố có thể làm tăng mức độ mất tập trung của người lái, Mazda hiện giờ lại nghĩ rằng một giao diện màn hình lớn được thiết kế hợp lý có thể giúp giảm bớt việc người lái phải tìm kiếm và nhận diện hàng loạt nút bấm vật lý trên bảng điều khiển.
Để phù hợp với thói quen cũ của người dùng, Mazda đã bố trí các phím tắt cố định cho những chức năng được sử dụng thường xuyên, bao gồm cả hệ thống điều hòa ở ngay phần dưới màn hình. Ông Yamaguchi cũng để ngỏ khả năng các mẫu xe tương lai có thể được bổ sung thêm nút bấm vật lý nếu phản hồi từ khách hàng cho thấy đây là điều họ mong muốn.
![]() |
| Phía bên của Mazda CX-5 thế hệ mới |
CX-5 không phải mẫu xe duy nhất của Mazda đi theo hướng này. Mazda 6e và CX-6e cũng sở hữu khoang lái tối giản với màn hình trung tâm kích thước lớn đóng vai trò chủ đạo. Hai mẫu xe này được phát triển với sự hợp tác của Changan tại Trung Quốc, thị trường vốn nổi tiếng với xu hướng ưa chuộng màn hình lớn và các tính năng số hóa trong khoang lái.
Cần lưu ý rằng những thay đổi kể trên vẫn chưa xuất hiện trên Mazda CX-5 đang được phân phối tại Việt Nam. Mẫu CX-5 hiện hành vẫn duy trì nhiều nút bấm vật lý cho hệ thống điều hòa, núm xoay Commander trên bệ trung tâm cùng các phím chức năng riêng biệt cho hệ thống giải trí. Triết lý thiết kế lấy màn hình cảm ứng làm trung tâm với màn hình 12,9 hoặc 15,6 inch và số lượng nút bấm tối giản chỉ được áp dụng trên thế hệ CX-5 hoàn toàn mới, dự kiến sẽ được giới thiệu tại Việt Nam trong thời gian tới.
![]() |
| Phía sau của Mazda CX-5 thế hệ mới |
Nhìn chung, cuộc tranh luận giữa màn hình cảm ứng và nút bấm vật lý vẫn chưa có hồi kết trong ngành công nghiệp ô tô. Trong khi nhiều hãng xe cho rằng màn hình lớn giúp đơn giản hóa thiết kế nội thất và hỗ trợ các tính năng phần mềm ngày càng phức tạp, không ít chuyên gia an toàn và người dùng vẫn đánh giá cao các nút bấm truyền thống đối với những chức năng thường xuyên sử dụng.
Dù đứng về phía nào, nhiều ý kiến cho rằng giải pháp dung hòa giữa màn hình cảm ứng và các nút điều khiển vật lý dành cho điều hòa hoặc những tính năng quan trọng vẫn là phương án cân bằng nhất. Đây cũng là hướng đi mà một số nhà sản xuất đang dần quay trở lại sau giai đoạn chạy đua số hóa khoang lái.
Duy Thành









