![]() |
| Phụ nữ gặp nguy hiểm hơn nam giới trong các tình huống tai nạn ô tô tới 60%, và nguyên nhân xuất phát từ chính hình nộm thử nghiệm va chạm |
Cho dù mức độ an toàn ô tô đã có những bước tiến đáng kể trong vài thập kỷ qua, nhưng một nghiên cứu mới cho thấy phụ nữ vẫn phải đối mặt với nguy cơ chấn thương cao hơn đáng kể so với nam giới khi xảy ra va chạm giao thông.
Cụ thể, nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Viện An toàn Phương tiện (Institute of Vehicle Safety) của Đại học Công nghệ Graz (TU Graz, Áo) thực hiện cho thấy nữ giới có nguy cơ bị thương cao hơn khoảng 60% so với nam giới trong các vụ tai nạn tương tự. Kết quả được đưa ra sau khi nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu tai nạn giao thông tại Áo trong giai đoạn 2012–2024, đồng thời tái dựng các vụ va chạm thực tế bằng thử nghiệm mô phỏng và mô hình cơ thể người.
Theo các nhà nghiên cứu, phụ nữ có khả năng gặp các chấn thương nghiêm trọng ở vùng ngực, cột sống, tay và chân cao hơn đáng kể. Sự chênh lệch này đặc biệt rõ rệt ở nhóm người trên 50 tuổi. Nghiên cứu cũng cho thấy ngay cả trong những vụ va chạm ở tốc độ thấp, phụ nữ vẫn có nguy cơ bị thương nặng hoặc tử vong cao hơn nam giới, thậm chí trong một số trường hợp có thể cao gấp đôi.
![]() |
Một trong những nguyên nhân thường được nhóm chuyên gia an toàn chỉ ra là các hệ thống bảo vệ trên ô tô từ lâu được phát triển và đánh giá chủ yếu dựa trên hình mẫu cơ thể nam giới trung bình. Trong khi hình nộm thử nghiệm va chạm dành cho nữ đã được sử dụng trong nhiều năm, mẫu phổ biến nhất thực chất chỉ là phiên bản thu nhỏ của hình nộm nam giới, đại diện cho một phụ nữ có vóc dáng rất nhỏ thay vì phản ánh đa số nữ giới trong thực tế. Theo các nhà nghiên cứu, cách tiếp cận này có thể chưa phản ánh đầy đủ những khác biệt về hình thể, phân bố trọng lượng cơ thể, cấu trúc xương chậu, hình dạng lồng ngực, cấu tạo vai và chuyển động của cột sống.
Những nỗ lực nhằm khắc phục vấn đề kể trên đã được đẩy mạnh trong những năm gần đây. Tại Mỹ, các cơ quan quản lý đã giới thiệu hình nộm thử nghiệm va chạm THOR-05F, một mẫu hình nộm nữ thế hệ mới được phát triển để mô phỏng chính xác hơn cấu trúc giải phẫu và đặc điểm sinh học của cơ thể phụ nữ. Mẫu hình nộm này được trang bị hơn 150 cảm biến, cho phép thu thập lượng dữ liệu về chấn thương nhiều hơn đáng kể so với các mẫu trước đây. Mục tiêu là giúp các nhà sản xuất hiểu rõ hơn về phản ứng của cơ thể phụ nữ trong các vụ va chạm, từ đó phát triển các giải pháp bảo vệ hiệu quả hơn.
Nghiên cứu của TU Graz cũng chỉ ra rằng tư thế ngồi là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mức độ chấn thương. Các nhà nghiên cứu nhận thấy hành khách ngồi ghế trước thường có xu hướng ngả lưng ghế nhiều hơn hoặc ngồi xa hệ thống bảo vệ hơn so với người lái. Những tư thế này có thể làm giảm hiệu quả hoạt động của túi khí và dây đai an toàn khi xảy ra va chạm. Phụ nữ thường có xu hướng ngồi ở vị trí hành khách phía trước nhiều hơn, khiến họ phải đối mặt với những rủi ro bổ sung.
![]() |
Để tăng cường an toàn cho hành khách bất kể độ tuổi và giới tính, các hãng xe cũng đã bắt đầu phản ứng bằng những công nghệ an toàn thích ứng hơn. Một ví dụ là Volvo EX60 sắp ra mắt, mẫu xe được trang bị hệ thống dây đai an toàn đa thích ứng có khả năng đánh giá kích thước cơ thể, tư thế ngồi, vị trí ngồi cũng như mức độ nghiêm trọng của va chạm. Dựa trên các dữ liệu này, hệ thống có thể điều chỉnh lực siết dây đai phù hợp với từng hành khách nhằm tối ưu khả năng bảo vệ.
Nhìn chung, những phát hiện mới tiếp tục củng cố quan điểm rằng việc nâng cao mức độ an toàn cho phụ nữ trong xe ô tô không chỉ đòi hỏi các bài thử nghiệm va chạm thực tế hơn, mà còn cần những mô hình cơ thể người đa dạng hơn cùng các hệ thống bảo vệ được thiết kế cho nhiều dạng hình thể khác nhau. Dù ô tô ngày nay đã an toàn hơn bao giờ hết, các nhà nghiên cứu cho rằng những bước tiến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc các hãng sản xuất có thể phản ánh tốt hơn với sự đa dạng của những người đang sử dụng phương tiện hay không.
Duy Thành






