 |
| Ghế "không trọng lực" là một tính năng thường được trang bị trên các mẫu xe điện cao cấp ở Trung Quốc |
Khi xe điện ngày càng trở nên thông minh hơn và được trang bị nhiều công nghệ mới, các cơ quan quản lý cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến việc liệu một số xu hướng thiết kế phổ biến có đang tạo ra những rủi ro an toàn ngoài ý muốn hay không. Tại Trung Quốc, hàng loạt quy định và đề xuất mới được đưa ra trong thời gian gần đây cho thấy nhà chức trách đang tăng cường giám sát nhiều tính năng đang phổ biến trên xe điện, từ ghế "không trọng lực", tay nắm cửa ẩn cho đến vô lăng kiểu yoke.
Cụ thể hơn, một trong những nội dung mới nhất được đưa vào diện xem xét là ghế "không trọng lực" (zero-gravity seat). Đây là loại ghế có khả năng ngả sâu, mang lại cảm giác thư giãn như ghế nghỉ trong khoang hạng thương gia hoặc phòng khách, đồng thời đã trở thành trang bị phổ biến trên nhiều mẫu xe điện đời mới hướng đến trải nghiệm hành khách.
Theo dự thảo quy định do Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) công bố, khả năng bảo vệ hành khách có thể không được đảm bảo đầy đủ khi những ghế này được sử dụng ở trạng thái ngả sâu. Cơ quan này cho biết dây đai an toàn và túi khí trên ô tô hiện nay chủ yếu được thiết kế để bảo vệ người ngồi ở tư thế thẳng hoặc gần thẳng.
Các chuyên gia an toàn từ lâu đã cảnh báo rằng người ngồi trên ghế ngả quá sâu có nguy cơ gặp hiện tượng "submarining", tức cơ thể trượt xuống dưới dây đai an toàn khi xảy ra va chạm. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của dây đai và túi khí, đồng thời làm tăng nguy cơ chấn thương nghiêm trọng ở vùng ngực, cột sống và phần thân dưới. Một số tổ chức trong ngành ô tô Trung Quốc hiện cũng đang nghiên cứu các tiêu chuẩn mới liên quan đến góc ngả ghế và hệ thống bảo vệ hành khách tích hợp.
 |
Đề xuất mới về ghế "không trọng lực" là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm đánh giá liệu một số xu hướng thiết kế hiện đại trên xe điện có đang ưu tiên sự thoải mái và công nghệ hơn mức cần thiết so với yếu tố an toàn hay không.
Trước đó, MIIT đã công bố các quy định mới nhắm vào tay nắm cửa ẩn và tay nắm cửa điều khiển điện tử, những thiết kế được nhiều hãng xe điện sử dụng nhằm tăng tính thẩm mỹ và cải thiện khí động học. Theo quy định mới, từ năm 2027, các mẫu xe mới bán tại Trung Quốc sẽ phải trang bị cơ chế mở cửa cơ học từ cả bên trong lẫn bên ngoài xe. Các mẫu xe đã được phê duyệt trước đó sẽ có thời gian chuyển đổi đến năm 2029.
Động thái này xuất hiện sau nhiều vụ tai nạn gây tranh cãi, trong đó việc mở cửa xe gặp khó khăn do hệ thống điện bị hư hỏng hoặc mất nguồn sau va chạm. Các cơ quan quản lý cho rằng cơ cấu mở cửa cơ học vẫn là giải pháp dự phòng cần thiết trong các tình huống khẩn cấp.
Thiết kế vô lăng cũng đang được đưa vào diện xem xét. Vô lăng kiểu yoke, với phần trên và dưới bị cắt phẳng thay vì hình tròn truyền thống, đã xuất hiện trên một số mẫu xe điện trong vài năm gần đây. Các nhà sản xuất cho rằng thiết kế này mang lại cảm giác hiện đại và tăng không gian quan sát, nhưng nhiều chuyên gia an toàn cho rằng nó có thể khiến việc điều khiển xe trong các tình huống khẩn cấp trở nên khó khăn hơn, đặc biệt khi người lái cần xoay vô lăng nhanh hoặc tìm điểm bám theo phản xạ.
 |
Một chủ đề khác cũng nhận được sự quan tâm là chế độ lái bằng một bàn đạp (one-pedal driving). Công nghệ này cho phép xe giảm tốc mạnh nhờ hệ thống phanh tái sinh năng lượng khi người lái nhả chân ga, thậm chí có thể dừng hẳn mà không cần đạp phanh.
Trung Quốc không cấm tính năng này, nhưng các cơ quan quản lý cho rằng việc quá phụ thuộc vào phanh tái sinh có thể khiến một số tài xế ít sử dụng bàn đạp phanh hơn trong quá trình lái xe hằng ngày. Điều đó có thể làm chậm phản ứng trong các tình huống khẩn cấp. Vì vậy, các quy định mới yêu cầu chế độ one-pedal driving không được kích hoạt mặc định khi khởi động xe. Ngoài ra, nhà chức trách cũng làm rõ các tiêu chuẩn về thời điểm đèn phanh phải sáng khi xe giảm tốc bằng phanh tái sinh.
Không gian nội thất cũng là lĩnh vực đang được chú ý. Trong những năm gần đây, màn hình cảm ứng cỡ lớn đã trở thành đặc trưng của nhiều mẫu xe điện, với hàng loạt chức năng được chuyển từ nút bấm vật lý sang giao diện phần mềm. Tuy nhiên, các báo cáo mới cho thấy cơ quan quản lý đang thúc đẩy việc duy trì các nút điều khiển vật lý cho một số chức năng quan trọng nhằm hạn chế tình trạng người lái phải thao tác quá nhiều trên màn hình khi đang điều khiển xe.
Chưa hết, hiệu năng cũng là chủ đề gây tranh luận. Một số đề xuất được thảo luận gần đây cho thấy Trung Quốc đang xem xét yêu cầu các mẫu xe điện hiệu suất cao phải khởi động ở chế độ tăng tốc mặc định ít mạnh mẽ hơn. Người dùng vẫn có thể kích hoạt toàn bộ công suất của xe nếu muốn, nhưng chế độ mặc định sẽ ưu tiên sự an toàn và khả năng kiểm soát.
 |
Bên cạnh thiết kế xe, an toàn pin và tái chế pin tiếp tục là ưu tiên lớn. Trung Quốc hiện sở hữu một trong những mạng lưới tái chế pin xe điện lớn nhất thế giới, dù hệ thống này vẫn đang được hoàn thiện và đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến tiêu chuẩn hóa, thu gom và xử lý vật liệu. Các dự thảo quy định mới đã đưa ra yêu cầu chi tiết hơn đối với quy trình tháo dỡ, nghiền và thu hồi vật liệu từ pin đã qua sử dụng.
Song song với đó, các cơ quan nghiên cứu và doanh nghiệp cũng đang tìm kiếm nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tác động của các vụ cháy pin, bao gồm hệ thống quản lý nhiệt tiên tiến hơn, công nghệ phát hiện sớm nguy cơ cháy nổ và các biện pháp kiểm soát cháy hiệu quả hơn.
Nhìn tổng thể, các động thái gần đây cho thấy trọng tâm quản lý đang dần thay đổi. Trong giai đoạn bùng nổ của thị trường xe điện, nhiều hãng xe cạnh tranh bằng những màn hình lớn hơn, khả năng tăng tốc mạnh hơn, khoang cabin mang tính thư giãn cao hơn và nhiều công nghệ mang tính trình diễn. Tuy nhiên, khi xe điện ngày càng phổ biến, các cơ quan quản lý đang bắt đầu đánh giá liệu một số xu hướng đó có cần được đặt dưới những tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt hơn hay không.
Là thị trường xe điện lớn nhất thế giới đồng thời là trung tâm sản xuất quan trọng của ngành công nghiệp này, các quy định được ban hành tại Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến chiến lược phát triển sản phẩm của nhiều hãng xe trên toàn cầu. Những yêu cầu liên quan đến ghế ngồi, tay nắm cửa, hệ thống điều khiển hay an toàn pin nhiều khả năng sẽ góp phần định hình thế hệ xe điện tiếp theo không chỉ tại Trung Quốc mà còn ở nhiều thị trường khác.
Duy Thành
Copy link
