Brembo đưa ra giải pháp giảm bớt "bụi phanh" nhưng chỉ xe cao cấp mới được trang bị

Brembo là nhà sản xuất phanh xe hàng đầu thế giới.

Khi nhắc đến khí thải ô tô, người ta thường chỉ nghĩ đến nhiên liệu hóa thạch và những ống xả truyền thống. Tuy nhiên, Ủy ban Châu Âu giờ đây đang quan tâm đến cả hệ thống phanh, và bộ tiêu chuẩn Euro 7 được áp dụng vào năm sau sẽ bao gồm các giới hạn mới về lượng hạt bụi phát sinh từ phanh.

Theo một bài viết năm 2023 trên Automotive Engineering, giới hạn ban đầu của Euro 7 là 7 mg/km, và sẽ giảm xuống còn 3 mg/km vào năm 2035. Các phương tiện điện hóa có thể được phép phát thải nhiều hơn tùy theo loại hệ truyền động, và vận hành dưới giả định sử dụng phanh tái tạo năng lượng là chính thay vì phanh ma sát.

Dù sao đi nữa, cắt giảm bụi phanh vẫn là điều cấp thiết. Vì vậy, nhà sản xuất phụ tùng ô tô nổi tiếng Brembo đã phát triển một hệ thống gọi là Greentell, ghép từ chữ “green” (xanh lục) và “intelligent” (thông minh), để giải quyết vấn đề này. “Khi Euro 7 được áp dụng tại Châu Âu, quy định sẽ ảnh hưởng đến tất cả hoặc hầu hết các xe du lịch,” ông Fabiano Carminati, giám đốc bộ phận phát triển đĩa phanh của Brembo, chia sẻ trong một bài phỏng vấn với Motor1. “Vì vậy, chúng tôi cần tìm ra một giải pháp từ quan điểm công nghệ có thể hữu dụng cho số lượng lớn, chứ không chỉ vài nghìn sản phẩm mỗi năm.”

Công nghệ Laser Metal Deposition (LMD) cho phép Brembo tạo ra những đĩa phanh phù hợp tiêu chuẩn Euro 7

Giải pháp đó sử dụng công nghệ Laser Metal Deposition (LMD), một phương pháp gia công bổ sung khá mới trong đó kim loại dạng bột được nung chảy bằng tia laser và phủ lên bề mặt kim loại. Nói một cách đơn giản, công nghệ này có thể được gọi là “in kim loại”. Brembo sử dụng LMD để phủ hợp kim độc quyền bí mật lên bề mặt các đĩa phanh sau quá trình gia công ban đầu và trước công đoạn hoàn thiện cuối cùng.

Theo Brembo, cách thức này mang lại những kết quả tuyệt vời. Trong bài kiểm tra phanh theo tiêu chuẩn WLTP, hệ thống Greentell giúp giảm tới 90% lượng hạt phát thải. Bên cạnh đó, ông Carminati cho biết thêm rằng LMD chỉ làm tăng thời gian sản xuất không đáng kể.

Brembo cũng cho biết lớp phủ mới giúp giảm khoảng 80% độ mòn bề mặt đĩa so với đĩa gang không phủ. Tuy nhiên, Carminati lưu ý rằng điều này không đồng nghĩa với việc tuổi thọ sản phẩm tăng thêm 80% vì đĩa Greentell thực ra mỏng hơn đĩa gang truyền thống. Người tiêu dùng chỉ có thể kỳ vọng nó bền hơn khoảng 20-30% mà thôi. Hơn nữa, lớp phủ mới cũng buộc Brembo phải phát triển loại chất liệu mới cho má phanh (hay đệm phanh). “Sự kết hợp giữa đĩa và má phanh mới hoàn toàn khác so với chất liệu gang tiêu chuẩn,” ông Carminati nói.

Đĩa phanh Greentell có tỷ lệ bụi phanh thấp hơn nhiều so với đĩa phanh thường

Vì đĩa phanh Greentell ít bị mài mòn hơn, Brembo đã giới thiệu dấu hiệu báo độ mòn mới: logo của hãng được khắc trực tiếp trên bề mặt đĩa. Brembo có thể thay thế logo này bằng logo của nhà sản xuất ô tô nếu cần. Về cách hoạt động, khi logo không còn nhìn thấy rõ thì đó là lúc cần thay đĩa phanh. Tính năng này lấy cảm hứng từ công nghệ phanh trên xe đua, nơi logo cũng được dùng để theo dõi độ mòn của đĩa.

Ông Carminati nhấn mạnh rằng mục tiêu chính của Greentell không phải để nâng cao hiệu suất phanh, mà là duy trì lực phanh ổn định trong mọi điều kiện đồng thời giảm phát thải. Công nghệ LMD mang lại giải pháp phù hợp nhất vì lớp phủ không có nguy cơ bị bong tróc trong điều kiện lạnh hoặc có muối.

Dù các loại đĩa phanh khoét rãnh hay đục lỗ đã gắn liền với xe hiệu suất cao bấy lâu nay, nhưng đĩa Greentell lại có bề mặt trơn khác biệt. Những thiết kế truyền thống đó vốn để giải quyết hiện tượng “gassing-out” (có thể hiểu là “khí hóa”), khi chất liệu má phanh bị mòn tạo thành lớp chắn khiến hiệu suất phanh giảm mạnh. Tuy nhiên, các lỗ hoặc rãnh lại tạo nên bề mặt với tính mài mòn cao, từ đó phát sinh nhiều hạt bụi hơn và đi ngược lại mục tiêu giảm phát thải của Brembo.

Trước mắt, Brembo sẽ chủ yếu cung cấp đĩa phanh Greentell cho thị trường Châu Âu

Không có rãnh hay lỗ, đĩa Greentell vẫn đảm bảo khả năng làm mát và hiệu suất phanh nhờ vào tiến bộ trong khoa học chất liệu. Hiện tượng khí hóa không còn là vấn đề lớn, và thiết kế có lỗ hay rãnh ngày nay chủ yếu dùng để giảm trọng lượng, hỗ trợ làm mát, hoặc tăng thêm chút ma sát với má phanh.

Bởi Greentell được thiết kế để giúp các nhà sản xuất ô tô đạt tiêu chuẩn Euro 7, Brembo chủ yếu nhắm đến thị trường Châu Âu, cụ thể là phân khúc xe hạng sang và hiệu suất cao. Tuy nhiên, công ty vẫn có thể gửi đĩa phanh mới đến những nơi khác nếu một nhà sản xuất nào đó muốn trang bị chúng. Với thị trường hậu mãi, Brembo cũng cung cấp một sản phẩm tương tự mang tên Greenance.

Duy Thành