![]() |
| Xe ô tô có trang bị rất nhiều công nghệ an toàn để hỗ trợ người lái, nhưng không phải công nghệ nào cũng mang lại nhiều lợi ích như mong đợi |
Ô tô ngày nay được trang bị ngày càng nhiều công nghệ hỗ trợ người lái, từ phanh khẩn cấp tự động đến các hệ thống có khả năng tự giữ làn hay duy trì khoảng cách với xe phía trước. Tuy nhiên, theo Viện Bảo hiểm An toàn Đường bộ Mỹ (IIHS), không phải mọi công nghệ đều mang lại hiệu quả như nhau trong việc giảm tai nạn giao thông.
Theo một báo cáo của Motor1, bà Jessica Jermakian, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách nghiên cứu phương tiện của IIHS, cho biết dữ liệu thực tế cho thấy một số công nghệ an toàn đã chứng minh được hiệu quả rõ ràng, trong khi những hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến hơn vẫn chưa mang lại kết quả tương xứng.
Trong nhóm các công nghệ đã được kiểm chứng, IIHS đánh giá cao hệ thống phòng tránh va chạm phía trước (Front Crash Prevention), bao gồm phanh khẩn cấp tự động (AEB) và cảnh báo va chạm. Theo tổ chức này, các hệ thống trên đã giúp giảm khoảng 50% số vụ va chạm từ phía sau trong điều kiện sử dụng thực tế.
![]() |
Bên cạnh đó, các tính năng như cảnh báo chệch làn đường (Lane Departure Warning) và cảnh báo điểm mù (Blind Spot Monitoring) cũng được chứng minh có tác động tích cực đến an toàn, không chỉ đối với người ngồi trên xe mà còn với người đi bộ và các phương tiện xung quanh.
Tuy nhiên, khi công nghệ tiến thêm một bước, hiệu quả lại trở nên khó đánh giá hơn. "Có một vùng xám khi chúng ta chuyển sang các cấp độ hỗ trợ lái cao hơn, ví như kiểm soát hành trình thích ứng và công nghệ hỗ trợ giữ làn đường", bà Jermakian cho biết.
Theo bà, IIHS hiện chưa tìm thấy bằng chứng rõ ràng cho thấy các hệ thống như kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control) hay hỗ trợ giữ làn đường (Lane Centering) giúp giảm tai nạn ở mức tương tự những công nghệ an toàn chủ động đã được chứng minh trước đó.
![]() |
Nguyên nhân không hẳn nằm ở bản thân công nghệ, mà ở cách con người sử dụng chúng. Dữ liệu của IIHS cho thấy người lái có xu hướng tin tưởng quá mức vào các hệ thống hỗ trợ lái cấp cao, từ đó dễ mất tập trung hoặc thực hiện các hoạt động khác khi xe đang vận hành.
"Chúng tôi không thấy lợi ích rõ ràng từ nhóm công nghệ này. Đồng thời, đây cũng là những hệ thống mà người lái có nhiều khả năng bị phân tâm hoặc thực hiện các tác vụ khác hơn", bà Jermakian nói.
Để giải quyết vấn đề này, nhiều hãng xe đang bổ sung hệ thống giám sát người lái (Driver Monitoring System - DMS). Công nghệ này sử dụng camera hồng ngoại hoặc camera trong khoang lái kết hợp với thuật toán để theo dõi hướng nhìn, trạng thái mắt và mức độ tập trung của người điều khiển. Nếu phát hiện người lái nhìn ra khỏi đường quá lâu hoặc có dấu hiệu buồn ngủ, hệ thống sẽ phát cảnh báo và trên một số mẫu xe còn có thể can thiệp bằng cách giảm tốc hoặc dừng xe an toàn.
![]() |
Theo IIHS, các hệ thống giám sát người lái có thể đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác an toàn hơn các tính năng hỗ trợ lái tiên tiến. Về lâu dài, công nghệ này thậm chí có thể được phát triển để nhận biết dấu hiệu người lái bị suy giảm khả năng điều khiển phương tiện, dù hiện nay các giải pháp đó vẫn chưa đủ độ hoàn thiện để ứng dụng rộng rãi.
IIHS cho biết sẽ tiếp tục thúc đẩy các nhà sản xuất phát triển những công nghệ giúp người lái duy trì sự tập trung, thay vì chỉ bổ sung thêm các tính năng hỗ trợ điều khiển. Theo tổ chức này, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người lái vẫn giữ vai trò chủ động và luôn sẵn sàng kiểm soát phương tiện. Trong giai đoạn hiện nay, những hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến vẫn nên được xem là công cụ hỗ trợ, thay vì thay thế hoàn toàn người cầm lái.
Duy Thành







