![]() |
| Ánh đèn pha sáng chói từ phía đối diện là một trong những điều gây khó chịu nhất cho tài xế ban đêm |
Không khó để nhận ra một thay đổi rõ rệt khi lái xe vào ban đêm, đặc biệt với những người thường xuyên di chuyển trên các tuyến đường quốc lộ hoặc tỉnh lộ. Ánh đèn pha từ xe đối diện ngày càng trở nên chói hơn, tạo cảm giác khó chịu và đôi khi ảnh hưởng trực tiếp đến tầm nhìn.
Một dữ liệu mới từ AAA (Hiệp hội Ô tô Mỹ) cho thấy đây không chỉ là cảm nhận cá nhân. Khoảng 60% người lái xe tại Mỹ cho biết họ gặp vấn đề với hiện tượng chói đèn pha khi lưu thông. Tuy vậy, điều đáng chú ý là tình trạng này không đi kèm với sự gia tăng tương ứng về số vụ tai nạn giao thông vào ban đêm.
Theo AAA, nguyên nhân chủ yếu đến từ sự thay đổi trong công nghệ chiếu sáng và thiết kế xe. Đèn LED và HID ngày càng phổ biến, mang đến cường độ sáng cao hơn đáng kể so với đèn halogen trước đây. Đồng thời, xu hướng xe gầm cao như SUV và bán tải ngày càng phổ biến khiến vị trí đèn pha cao hơn, dễ chiếu thẳng vào mắt người đi ngược chiều, đặc biệt trên các tuyến đường hai làn không có dải phân cách.
“Hiện tượng chói đèn pha đã trở thành nguồn gây khó chịu và lo ngại lớn đối với hàng triệu tài xế,” ông Greg Brannon, Giám đốc kỹ thuật ô tô và nghiên cứu của AAA, cho biết. “Khi công nghệ chiếu sáng trên xe phát triển, chúng ta cũng cần hiểu rõ hơn về hiện tượng chói, tác động của nó và những biện pháp mà người lái có thể áp dụng để đảm bảo an toàn”.
![]() |
| Khảo sát mới từ AAA cho thấy các tài xế thường bị chói mắt nhất khi di chuyển ở đường hai làn không rải ngăn cách |
Kết quả khảo sát cho thấy tới 92% người gặp hiện tượng chói đèn cho rằng nguồn gây khó chịu lớn nhất là từ xe đi ngược chiều. Bên cạnh đó, khoảng 36% người lái cũng bị ảnh hưởng bởi ánh sáng phản chiếu qua gương chiếu hậu và gương bên. Những người đeo kính thuốc và phụ nữ có xu hướng nhạy cảm hơn với hiện tượng này.
Hơn nữa, một chi tiết đáng chú ý là người lái xe bán tải lại ít phàn nàn về chói đèn hơn, nhiều khả năng do vị trí ngồi cao giúp họ tránh được luồng sáng chiếu trực diện.
Tác động an toàn: không nghiêm trọng như lo ngại
Ở góc nhìn ban đầu, việc đèn pha ngày càng sáng có thể khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện có lại cho thấy bức tranh cân bằng hơn. AAA cho rằng hệ thống chiếu sáng hiện đại giúp cải thiện đáng kể tầm nhìn phía trước cho người lái, từ đó hỗ trợ việc phát hiện chướng ngại vật sớm hơn. Ngoài ra, các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao như phanh khẩn cấp tự động cũng hoạt động hiệu quả hơn trong điều kiện ánh sáng tốt.
Dữ liệu từ Insurance Institute for Highway Safety (Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc Mỹ) cũng củng cố nhận định này. “Dù có thể gây khó chịu, chói đèn pha chỉ góp phần vào số vụ tai nạn ít hơn nhiều so với tình trạng tầm nhìn kém,” ông David Harkey, Chủ tịch IIHS, nhận định.
![]() |
| Công nghệ đèn pha ngày càng sáng góp phần làm tăng tình trạng chói mắt |
Theo IIHS, hiện tượng chói đèn chỉ được ghi nhận trong khoảng 1 đến 2 trên mỗi 1.000 vụ tai nạn ban đêm, và tỷ lệ này không tăng lên dù đèn pha ngày càng sáng hơn. Ngược lại, tầm nhìn kém mới là yếu tố góp phần lớn hơn vào tai nạn giao thông.
Dù vậy, cảm giác khó chịu mà chói đèn mang lại vẫn là vấn đề thực tế với nhiều tài xế, đặc biệt trong điều kiện giao thông hỗn hợp như tại Việt Nam. Trong tương lai, các công nghệ như đèn pha thích ứng, có khả năng tự điều chỉnh vùng chiếu sáng để tránh làm chói xe đối diện, được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể tình trạng này.
Duy Thành






