Ô tô sử dụng chung nền tảng - tốt hay xấu?

Hiện nay, hình thức chia sẻ nền tảng (platform) giữa các mẫu xe cùng chung hoặc khác thương hiệu vẫn đang tồn tại và hứa hẹn sẽ còn phát triển mạnh mẽ trong những năm tới. Phương pháp này mang lại những lợi ích như giảm chi phí phát triển hay chế tạo các thiết kế thân xe mới dựa trên cùng một nền tảng mà không cần đầu tư quá nhiều về mặt tài chính. Nhờ đó, các hãng xe mang đến nhiều sản phẩm hơn và người dùng có được nhiều sự lựa chọn hơn.

Dường như đây là giải pháp lý tưởng khi đôi bên đều hưởng lợi, tuy nhiên việc chia sẻ nền tảng lại mang một điểm yếu chết người, gắn liền với cụm từ khiến mọi hãng xe đều sợ hãi: triệu hồi. Nếu có trục trặc xảy ra với một nền tảng mà hàng trăm ngàn mẫu xe cùng sử dụng, mỗi thông báo triệu hồi sẽ khiến các nhà sản xuất chịu tổn thất vô cùng lớn.

Nền tảng MQB của Volkswagen Group.

Ví dụ điển hình nhất là Volkswagen và bê bối khí thải Dieselgate. VW Group dự kiến phải chi trả hàng tỉ USD để sửa chữa, nộp tiền phạt, còn chưa kể đến những thiệt hại về hình ảnh công ty. Tất cả là do những mẫu xe của họ sử dụng chung một kiến trúc động cơ được trang bị một bộ phận chuyên đánh lừa các bài kiểm tra khí thải.

Với việc phát triển nền tảng xe dựa trên nhiều nhà cung cấp linh kiện khác nhau như hiện nay, chỉ cần một sai sót tới từ một công ty sản xuất linh kiện nhỏ cũng có thể trở thành thảm hoạ với bất cứ tập đoàn lớn nào. Mặc dù công đoạn kiểm tra chất lượng (quality check) luôn được chú trọng nhưng vẫn tồn tại khả năng xảy ra sai lầm.

Thế nhưng tại sao phương thức chia sẻ nền tảng vẫn được nhiều hãng xe ưa chuộng? Dưới đây là một số ví dụ điển hình minh chứng cho lợi ích to lớn tới từ giải pháp sản xuất này: các mẫu xe cùng nền tảng nhưng có mức giá bán chênh lệch nhau rất nhiều.

Nền tảng E2XX của General Motors

Có thể coi đây là thế hệ thứ ba của nền tảng Epsilon nổi tiếng tới từ GM. E2XX giúp giảm khối lượng của xe, cải thiện động cơ, nội thất và kéo dài trục cơ sở. Chiếc xe đầu tiên sử dụng nền tảng mới này là Chevrolet Malibu 2016 với giá bán cũng được xem là phải chăng nhất trong dòng sản phẩm dùng kiến trúc E2XX: 21.680 USD (tại thị trường Mỹ).

Chevrolet Malibu 2016 và Cadillac XT5 2016.

Trong khi đó, mẫu xe đắt nhất sử dụng nền tảng này của GM là Cadillac XT5 2017 có giá bán lên tới 40.000 USD, gần gấp đôi Chevrolet Malibu. Bên cạnh đó, có thể kể đến hàng loạt mẫu xe khác được phát triển dựa trên nền tảng E2XX như Chevrolet Impala, Buick LaCrosse 2017, GMC Acadia 2017 hay Buick Enclave 2018.

Nền tảng D1 của Volkswagen Group

Thế hệ thứ tư của nền tảng D-platform từng được sử dụng trên chiếc Volkswagen Phaeton hiện đã dừng sản xuất. Đây cũng là chiếc xe VW đắt nhất từng được bán ra với mức giá 75.000 USD. Nền tảng D1 chia sẻ nhiều công nghệ chung với nền tảng D3 của thương hiệu xe cao cấp Audi (trực thuộc VW Group).

Volkswagen Phaeton 2016 và Bentley Continental Flying Spur thế hệ 2009-2013.

Một dòng xe khác cũng sử dụng nền tảng D1 là Bentley Continental Flying Spurt. Trong khi chiếc Phaeton có mức giá 75.000 USD thì "người anh em" mang logo Bentley đắt hơn gấp đôi khi giá khởi điểm rơi vào khoảng 200.000 USD. Ngoài ra, phiên bản GT của chiếc Continental cũng được phát triển dựa trên nền tảng này.

Nền tảng MQB của Volkswagen Group

Kiến trúc MQB sẽ là tương lai của VW Group trong thập kỷ tiếp theo và sẽ được sử dụng làm nền tảng cho rất nhiều sản phẩm của họ, từ những chiếc xe nhỏ đến những mẫu crossover cỡ lớn. Volkswagen Golf thế hệ hiện tại là mẫu xe giá rẻ nhất được chế tạo trên kiến trục MQB với mức giá 20.000 USD.

Volkswagen Golf và Audi TT-RS Roadster.

Trong khi đó, chiếc xe đắt tiền nhất sử dụng nền tảng MQB chính là Audi TT-RS Roadster hiện đang được bán ra với mức giá lên tới 73.500 USD, cao gấp gần 4 lần Volkswagen Golf.

Nền tảng CD4 của Ford

Ford rất ưa chuộng phương thức chia sẻ nền tảng và cho đến hiện tại, dòng xe thương hiệu Lincoln của hãng vẫn đang áp dụng triệt để giải pháp này. Trước kia, khi Ford còn sở hữu Volvo, Aston Martin và Jaguar Land Rover, hãng đã thực hiện một vài sự kết hợp khá thú vị.

Ngoài kế hoạch "nhồi" hai động cơ V6 để trở thành một động cơ V12 cho Aston Martin bất thành ra, trong quá khứ, Ford Motor Corporation còn có nhiều sự hoà trộn giữa các thương hiệu mà họ sở hữu.

Ford Mondeo và Lincoln MKX.

Gần đây nhất là nền tảng EUCD được sử dụng cho Ford Mondeo thế hệ trước cũng như hàng loạt mẫu xe Volvo như S60, V60, V70, S80. Bổ sung thêm một số thay đổi nhỏ, nền tảng EUCD trở thành nền tảng LR-MS dùng trên chiếc Range Rover Evoque.

Ford Mondeo thế hệ hiện tại được phát triển trên nền tảng CD4 và có giá bán 22.120 USD. Cũng lấy nền móng CD4 là chiếc Lincoln MKX với mức giá gần gấp đôi: 38.260 USD.

Qua một số ví dụ nêu trên, có thể hiểu được lý do tại sao các hãng xe trên thế giới luôn hướng tới việc phát triển những nền tảng và kiến trúc mang tính ứng dụng cao và tương thích tốt với nhiều dòng sản phẩm khác nhau, từ xe sang, xe hiệu năng cao cho tới các dòng xe hợp túi tiền. Chia sẻ nền tảng đã, đang và sẽ vẫn là một giải pháp hiệu quả với ngành công nghiệp ô tô, tất nhiên là nếu những nhà sản xuất thực hiện chặt chẽ quy trình kiểm tra chất lượng của họ.

(Tham khảo: Autoevolution)

Tứ Đức