 |
| Từ năm 2028, trong các hệ thống an toàn tiêu chuẩn trên xe hạng nhẹ ở Trung Quốc sẽ có trang bị phanh khẩn cấp tự động (AEB) |
Trung Quốc đã chính thức ban hành tiêu chuẩn quốc gia bắt buộc đầu tiên đối với các hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS), yêu cầu tất cả xe hạng nhẹ phải được trang bị hệ thống phanh khẩn cấp tự động (AEB) như trang bị tiêu chuẩn. Động thái này đánh dấu một bước chuyển đổi quan trọng trong khung pháp lý về an toàn ô tô của Trung Quốc, khi AEB được nâng từ một tính năng tùy chọn lên thành tính năng bắt buộc.
Cụ thể, quy định mới có tên “Yêu cầu Kỹ thuật và Phương pháp Thử nghiệm đối với Hệ thống Phanh Khẩn cấp Tiên tiến của Xe Hạng nhẹ”, đã được Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) phê duyệt vào ngày 31/12/2025 và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2028. Tiêu chuẩn này thay thế phiên bản khuyến nghị trước đó bằng một quy định bắt buộc, phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên an toàn giao thông nội địa cũng như xu hướng quốc tế ngày càng chú trọng tới các công nghệ an toàn chủ động.
Phạm vi áp dụng và yêu cầu kỹ thuật
Theo tiêu chuẩn mới của Trung Quốc, tất cả xe du lịch hạng nhẹ, bao gồm sedan, SUV, MPV và một số dòng xe thương mại hạng nhẹ, đều phải được trang bị hệ thống AEB đáp ứng các tiêu chí hiệu năng được quy định rõ ràng. So với hướng dẫn trước đây, phạm vi áp dụng của quy định mới đã được mở rộng sang nhiều nhóm phương tiện hơn, thay vì chỉ giới hạn ở xe du lịch truyền thống.
Bộ tiêu chuẩn yêu cầu hệ thống AEB phải có khả năng phát hiện và phản ứng đáng tin cậy trước các nguy cơ va chạm phía trước, bao gồm không chỉ các phương tiện khác mà còn cả những đối tượng tham gia giao thông dễ bị tổn thương như người đi bộ, xe đạp và xe máy điện. Trong dải tốc độ hoạt động từ 10 đến 80 km/h, hệ thống phải có khả năng phát cảnh báo va chạm và tự động can thiệp phanh khi cần thiết nhằm tránh hoặc giảm nhẹ mức độ va chạm. Đặc biệt, bộ tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh yêu cầu về khả năng nhận diện người đi bộ và xe đạp cắt ngang trong các tình huống giao thông đô thị và ngoại ô, nhất là trong khoảng 20–60 km/h, vốn là dải tốc độ có tần suất tai nạn với nhóm đối tượng này cao.
Nguyên lý hoạt động và vai trò an toàn của AEB
 |
| Cơ chế hoạt động của hệ thống AEB bao gồm cảnh báo và các mức phanh tự động |
Hệ thống phanh khẩn cấp tự động là một phần trong nhóm công nghệ ADAS nhằm nâng cao an toàn chủ động. Các hệ thống này sử dụng tổ hợp cảm biến như camera, radar và trong những cấu hình tiên tiến hơn là LiDAR để liên tục giám sát môi trường phía trước xe. Khi phát hiện nguy cơ va chạm mà người lái không có phản ứng phù hợp, hệ thống sẽ đưa ra cảnh báo và, nếu cần thiết, tự động kích hoạt phanh để giảm tốc hoặc dừng xe. Cơ chế can thiệp hai bước này nhằm mục tiêu giảm cả tần suất tai nạn lẫn mức độ nghiêm trọng của va chạm.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khi được triển khai và hiệu chỉnh đúng cách, AEB có thể giúp giảm đáng kể các vụ va chạm từ phía sau và làm giảm mức độ chấn thương trong các tai nạn liên quan đến người đi bộ.
Mức độ phổ cập và tác động tới ngành công nghiệp xe Trung Quốc
Thị trường ô tô Trung Quốc đã chứng kiến sự phổ cập rất nhanh của các công nghệ ADAS trong những năm gần đây. Theo số liệu của MIIT, trong năm 2025, khoảng 64% số xe du lịch mới bán ra tại Trung Quốc đã được trang bị tiêu chuẩn các tính năng hỗ trợ lái kết hợp, bao gồm cả AEB. Điều này cho thấy, trước khi quy định bắt buộc có hiệu lực, thị trường thực tế đã có mức độ thâm nhập công nghệ tương đối cao.
Đối với các hãng xe và nhà cung ứng linh kiện, việc AEB trở thành trang bị bắt buộc sẽ đẩy nhanh nhu cầu phát triển, thử nghiệm và xác nhận độ tin cậy của các hệ thống này. Giới trong ngành cho rằng để đáp ứng tiêu chuẩn mới, các nhà sản xuất sẽ phải nâng cao hơn nữa năng lực xử lý thuật toán, độ chính xác của nhận diện cảm biến, cũng như các cơ chế dự phòng an toàn, đặc biệt trong việc phát hiện người đi bộ và phương tiện thô sơ. Những nhà cung cấp có thế mạnh về hợp nhất dữ liệu cảm biến và phần mềm điều khiển thông minh nhiều khả năng sẽ có lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn chuyển đổi này.
Cách sử dụng và các giới hạn của hệ thống AEB
 |
| Thương hiệu Nio đã giới thiệu phiên bản AEB được hỗ trợ AI cho những mẫu xe mới của mình |
Dù tiêu chuẩn mới đưa ra những yêu cầu kỹ thuật rõ ràng, MIIT cũng nhấn mạnh rằng AEB vẫn có những giới hạn công nghệ cố hữu và không nên được coi là sự thay thế cho việc người lái phải tập trung và chủ động kiểm soát phương tiện. Hiệu quả của AEB còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện môi trường, khả năng hoạt động của cảm biến, tốc độ xe và phản ứng của người lái. Vì vậy, cơ quan quản lý tại Trung Quốc nhấn mạnh người sử dụng cần hiểu đúng khả năng và giới hạn của hệ thống, đồng thời luôn duy trì sự chú ý khi điều khiển xe.
Song song với quá trình chuẩn hóa, nhiều hãng xe nội địa cũng đang tiếp tục nâng cấp hệ thống AEB như một phần trong các nền tảng hỗ trợ lái tổng thể. Chẳng hạn, Nio đã giới thiệu phiên bản AEB được tối ưu bằng trí tuệ nhân tạo trong một bản cập nhật phần mềm vào năm 2024, trong khi một số nhà sản xuất khác cũng đã mở rộng dải tốc độ kích hoạt AEB lên mức cao hơn trong các thế hệ hệ thống hỗ trợ lái mới.
Duy Thành
Copy link
