 |
| Các hãng xe Chấu Á như Toyota có thị phần rất lớn ở khu vực Trung Đông |
Toyota, Hyundai và nhiều hãng xe lớn của Trung Quốc đang bước vào giai đoạn nhiều bất định khi tình hình căng thẳng liên quan đến Iran bắt đầu gây tác động đến hoạt động thương mại tại Trung Đông. Những gì tưởng như là một cuộc xung đột ở xa đang nhanh chóng trở thành vấn đề kinh doanh thực tế đối với các hãng xe phụ thuộc vào những tuyến vận tải thông suốt và nhu cầu ổn định tại các thị trường vùng Vịnh.
Trong nhiều thập kỷ, Trung Đông luôn là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của các thương hiệu ô tô Châu Á. Các hãng xe Nhật Bản và Hàn Quốc, đặc biệt là Toyota và Hyundai, đã xây dựng vị trí vững chắc tại nhiều quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Những dòng SUV và bán tải của Toyota xuất hiện phổ biến trên đường phố tại Ả Rập Xê Út và UAE, trong khi Hyundai cũng xây dựng được tệp khách hàng lớn nhờ danh mục sản phẩm trải dài từ sedan cỡ nhỏ đến các mẫu crossover gia đình.
Trong vài năm gần đây, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc như BYD, Chery và SAIC cũng đẩy mạnh mở rộng sang khu vực này. Theo dữ liệu của Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) được Reuters dẫn lại, các hãng xe Trung Quốc đã xuất khẩu khoảng 1,39 triệu xe sang các quốc gia vùng Vịnh trong năm 2025, tương đương gần 1/6 tổng lượng xe xuất khẩu toàn cầu của Trung Quốc.
Cũng theo Reuters, Trung Đông chiếm khoảng 20% tổng lượng xe xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 2025, cho thấy khu vực này đã trở thành một trong những thị trường tăng trưởng quan trọng nhất đối với ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc. Tuy nhiên, chính sự phụ thuộc ngày càng lớn vào khu vực này lại khiến các hãng xe trở nên nhạy cảm hơn trước những biến động địa chính trị.
Rủi ro logistics
 |
| Eo biển Hormuz là một nút thắt quan trọng đối với lĩnh vực logistics |
Một trong những mối lo trước mắt là vấn đề logistics. Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và bán đảo Ả Rập, là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Theo Reuters, tuyến đường này không chỉ là hành lang vận chuyển dầu mỏ chủ chốt mà còn đóng vai trò quan trọng đối với các lô hàng ô tô và linh kiện được vận chuyển giữa Châu Á và Trung Đông.
Khi căng thẳng trong khu vực gia tăng, chi phí bảo hiểm hàng hải, chi phí vận chuyển và thời gian giao hàng đều có xu hướng tăng. Điều này có thể khiến hoạt động logistics trở nên khó dự đoán hơn và gây áp lực lên chuỗi cung ứng của các hãng xe.
Tất nhiên, mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau giữa các nhà sản xuất. Theo Reuters, nhiều hãng xe Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đều xuất khẩu lượng xe đáng kể sang khu vực vùng Vịnh, trong đó một số hãng phụ thuộc khá lớn vào thị trường này để duy trì tăng trưởng lượng tiêu thụ quốc tế.
Áp lực đối với chiến lược xuất khẩu
Đối với các thương hiệu Trung Quốc, thời điểm này đặc biệt nhạy cảm. Trong bối cảnh thị trường nội địa tăng trưởng chậm lại, nhiều hãng đang đẩy mạnh chiến lược xuất khẩu để duy trì sản lượng và lượng tiêu thụ. Theo Reuters, thị trường Trung Đông đã trở thành một “van xả” quan trọng cho năng lực sản xuất dư thừa của ngành ô tô Trung Quốc.
Nếu xung đột kéo dài và người tiêu dùng tại khu vực này trì hoãn quyết định mua xe, đà tăng trưởng xuất khẩu của các hãng xe Trung Quốc có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Ngoài ra, khi chi phí vận chuyển tăng hoặc tuyến hàng hải trở nên bất ổn, các nhà sản xuất cũng phải đối mặt với lựa chọn khó khăn: hoặc chấp nhận giảm biên lợi nhuận để giữ giá bán ổn định, hoặc chuyển phần chi phí tăng thêm sang cho người tiêu dùng.
Giá dầu và hành vi tiêu dùng
 |
| Giá xăng dầu tăng mạnh có thể khiến người tiêu dùng đưa ra cân nhắc khi mua ô tô |
Một yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến thị trường là giá dầu. Nếu xung đột quân sự khiến giá nhiên liệu tăng cao, hành vi tiêu dùng tại các quốc gia vùng Vịnh có thể thay đổi theo thời gian. SUV cỡ lớn và xe bán tải vốn rất phổ biến tại khu vực này bởi giá nhiên liệu luôn tương đối thấp. Tuy nhiên, nếu giá xăng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, người mua có thể dần chuyển sang các mẫu xe hybrid, động cơ dung tích nhỏ hơn hoặc xe điện.
Tâm lý thị trường thận trọng hơn
Bên cạnh những yếu tố kinh tế trực tiếp, tâm lý thị trường cũng đóng vai trò quan trọng. Trong bối cảnh bất ổn chính trị gia tăng, các hộ gia đình thường có xu hướng thận trọng hơn trong chi tiêu. Những khoản mua sắm lớn như ô tô là một trong những chi phí dễ bị trì hoãn nhất.
Ngay cả sự sụt giảm nhỏ trong lượng khách đến showroom tại các thị trường vùng Vịnh cũng có thể lan tỏa ngược trở lại chuỗi cung ứng toàn cầu, buộc các nhà máy tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất.
Duy Thành
Copy link
