Euro NCAP hé lộ nhiều thay đổi mới cho tiêu chuẩn đánh giá an toàn năm 2026

Euro NCAP 2026 sẽ có sự nâng cấp lớn và tập trung vào bốn hạng mục lớn

Euro NCAP, tổ chức độc lập đứng sau hệ thống xếp hạng an toàn ô tô được sử dụng rộng rãi tại Châu Âu, đang chuẩn bị triển khai một cuộc cải tổ lớn cho chương trình đánh giá vào năm 2026. Được thành lập từ năm 1997, Euro NCAP đã trở thành một chuẩn mực quan trọng, định hình cách các hãng xe phát triển công nghệ an toàn và cách người tiêu dùng đánh giá các mẫu xe mới. Hệ thống xếp hạng theo sao của tổ chức này có ảnh hưởng lớn đến quyết định mua xe, và các tiêu chuẩn của họ thường thúc đẩy nhà sản xuất ứng dụng sớm những công nghệ an toàn tiên tiến trước khi các quy định chính thức được ban hành.

Giờ đây, Euro NCAP đang giới thiệu bản cập nhật lớn nhất kể từ năm 2009, tái cấu trúc chương trình thành bốn hạng mục lớn gồm Lái xe An toàn, Tránh Va chạm, Bảo vệ Khi Va chạm và An toàn Sau Va chạm, với mỗi giai đoạn có thang điểm riêng. Xếp hạng cuối cùng của một mẫu xe sẽ phụ thuộc vào việc duy trì hiệu quả ở cả bốn hạng mục, nhấn mạnh rằng xe phải hỗ trợ phòng ngừa tai nạn, bảo vệ người ngồi khi tai nạn xảy ra và hỗ trợ lực lượng cứu hộ sau đó.

Những thay đổi cho năm 2026 tập trung vào các vấn đề đang xuất hiện trong thực tế. Các mẫu xe điện sử dụng tay nắm cửa dạng cảm ứng hoặc dạng ẩn sẽ phải đảm bảo các cơ chế này vẫn hoạt động sau khi xảy ra va chạm. Lực lượng cứu hộ đã ghi nhận nhiều trường hợp cơ chế mở cửa bị vô hiệu hóa sau tai nạn, làm chậm trễ việc tiếp cận khoang hành khách. Quy định mới nhằm giảm thiểu tình trạng này và cải thiện khả năng tiếp cận của đội cứu hộ.

Hệ thống hỗ trợ người lái cũng sẽ được đánh giá sát với thực tế hơn. Trước đây, phần lớn các bài kiểm tra ADAS được thực hiện trên đường thử đóng, nơi hệ thống hoạt động khá “chuẩn mực.” Tuy nhiên, khi vận hành ngoài đời thực, nhiều công nghệ như hỗ trợ giữ làn lại can thiệp đột ngột hoặc phát cảnh báo liên tục khiến người lái khó chịu và đôi khi tắt hệ thống. Quy trình mới của Euro NCAP chú trọng hơn vào hành vi của các hệ thống này trong điều kiện lái xe hàng ngày, khuyến khích cách vận hành mượt mà, dễ dự đoán và thân thiện hơn.

Trong hạng mục Lái xe An toàn, chương trình sửa đổi sẽ ưu tiên các hệ thống giám sát người lái tiên tiến. Các tiêu chí đánh giá sẽ tập trung vào khả năng theo dõi liên tục chuyển động mắt và đầu, phát hiện mất tập trung, buồn ngủ, không phản hồi hoặc suy giảm khả năng lái, đồng thời tích hợp những thông tin này vào các chức năng an toàn chủ động. Điều này phản ánh xu hướng rộng hơn trong ngành nhằm đảm bảo người lái duy trì sự chú ý khi công nghệ hỗ trợ lái ngày càng phát triển.

Thiết kế giao diện người - máy (HMI) cũng trở thành yếu tố quan trọng hơn. Quy trình năm 2026 sẽ xem xét mức độ rõ ràng, dễ sử dụng và khả năng tiếp cận của các thao tác cơ bản. Những mẫu xe phụ thuộc quá nhiều vào màn hình cảm ứng cho các chức năng thường dùng có thể chịu bất lợi, trong khi xe vẫn duy trì các nút điều khiển vật lý trực quan cho các thao tác chính có thể đạt điểm cao hơn ở hạng mục này.

Các bài kiểm tra Tránh Va chạm sẽ mở rộng, bổ sung nhiều tình huống thực tế hơn với người đi bộ, người đi xe đạp, người đi mô tô cũng như các tình huống trong môi trường đô thị. Euro NCAP cũng sẽ đánh giá khả năng xử lý va chạm tốc độ thấp, bao gồm cả các tình huống liên quan đến nhầm bàn đạp hoặc tăng tốc ngoài ý muốn. Những hệ thống có phản ứng đánh lái quá mạnh hoặc đột ngột sẽ bị trừ điểm nếu làm giảm sự ổn định và thoải mái, ngay cả khi vẫn tránh được va chạm.

Ở hạng mục Bảo vệ Khi Va chạm, chương trình sẽ chi tiết hơn nhờ sử dụng các hình nộm thử nghiệm đại diện cho nhiều độ tuổi, kích cỡ và dạng cơ thể khác nhau. Các thử nghiệm va chạm toàn phần sẽ được bổ sung bằng thử nghiệm trượt và mô phỏng, nhằm cung cấp dữ liệu sâu hơn về bảo vệ khi va chạm bên hông cũng như rủi ro với người đi bộ từ các chi tiết cấu trúc bên ngoài như kính chắn gió.

Các yêu cầu về An toàn Sau Va chạm cũng được cập nhật theo công nghệ hiện đại. Xe điện sẽ phải tuân thủ các tiêu chuẩn mới về cô lập điện áp cao sau va chạm để đảm bảo hệ thống điện được vô hiệu hóa an toàn. Hệ thống gọi cứu nạn tự động cũng phải cung cấp thông tin chi tiết hơn cho lực lượng cứu hộ, bao gồm số lượng người trong xe ngay cả khi không thắt dây an toàn. Hiệu quả của các tay nắm cửa vận hành bằng điện sau va chạm cũng được đưa vào đánh giá, nhấn mạnh nỗ lực của Euro NCAP nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận trong mọi tình huống.

Tổng thể, những cập nhật này thể hiện nỗ lực của Euro NCAP trong việc theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ hỗ trợ lái và các tiêu chuẩn an toàn mới. Từ năm 2026, tổ chức này sẽ áp dụng chu kỳ cập nhật ba năm, giúp các tiêu chuẩn đánh giá luôn bám sát sự thay đổi nhanh chóng của ngành ô tô.

Duy Thành