 |
| Volvo EX60 sử dụng tay nắm cửa kiểu "vây cá mập", với một nút cao su nhỏ ở phía sau để điều khiển cơ chế mở cửa |
Các cơ quan quản lý và người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn với tay nắm cửa điều khiển bằng điện, trong bối cảnh những lo ngại về an toàn tiếp tục xuất hiện ở nhiều nơi. Dù vậy, Volvo vẫn trang bị cho mẫu xe điện quan trọng nhất mới của mình, EX60, loại tay nắm cửa điện tử dạng “vây cá mập”. Theo hãng, vấn đề không nằm ở bản thân thiết kế, mà ở cách toàn bộ hệ thống được kỹ thuật hóa.
“Chúng tôi ra mắt tay nắm cửa dạng vây cá mập trong bối cảnh đang có một cuộc tranh luận về an toàn của tay nắm cửa, nhưng theo tôi đó là một cách đặt vấn đề hơi sai, bởi vì câu chuyện ở đây là sự an toàn của cả hệ thống, chứ không phải riêng tay nắm cửa,” ông Anders Bell, Giám đốc Công nghệ (CTO) của Volvo, phát biểu tại sự kiện ra mắt EX60.
“Lý do tôi nói như vậy là vì vấn đề thực sự không phải là tay nắm cửa, mà là tính dự phòng. Điều quan trọng là phải có khả năng thoát ra khỏi xe một cách nhanh chóng và đáng tin cậy khi xảy ra tai nạn, và cả trong trường hợp bạn bất tỉnh, vẫn phải có cách để người khác đưa bạn ra ngoài,” ông nói thêm.
Sự giám sát của các cơ quan quản lý đối với tay nắm cửa điện tử chủ yếu xoay quanh vấn đề giải cứu hành khách sau tai nạn. Không giống như chốt cửa cơ khí truyền thống, tay nắm cửa điện tử cần có điện để hoạt động. Trên nhiều mẫu xe, khi hệ thống điện mất nguồn, các tay nắm này có thể trở nên vô dụng, vì vậy hầu hết các hãng đều trang bị thêm cơ cấu mở cửa cơ khí dự phòng. Tuy nhiên, biện pháp dự phòng này cũng không có nhiều ý nghĩa nếu người trong xe hoặc lực lượng cứu hộ không biết nó nằm ở đâu hoặc phải sử dụng như thế nào.
Một trường hợp tại Mỹ thường được nhắc đến liên quan tới chiếc Chevrolet Corvette đời 2007, được trang bị cơ cấu mở cửa bằng điện. Năm 2015, một người đàn ông 72 tuổi cùng con chó của mình đã bị mắc kẹt trong xe sau khi bình ắc quy 12 volt bị cạn. Mặc dù chiếc xe có cần mở cửa cơ khí dự phòng, nhưng nó được đặt dưới sàn và dường như đã không được tìm thấy kịp thời. Chính vì vậy, cả người đàn ông và con chó đều đã thiệt mạng trong vụ việc một cách đáng tiếc.
Gần đây hơn, gia đình của một chủ xe Tesla Cybertruck tử nạn trong một vụ tai nạn cháy xe đã cáo buộc trong đơn kiện rằng nạn nhân không thể thoát ra khỏi xe vì cơ cấu mở cửa cơ khí quá khó tìm. Ngay cả những thiết kế có cơ cấu mở cửa bên trong tương đối trực quan cũng có thể gặp một rủi ro khác: nếu người trong xe bị mất khả năng vận động, lực lượng cứu hộ hoặc người đi đường có thể rất khó, thậm chí không thể, mở cửa từ bên ngoài. Vấn đề này cũng đã được nêu bật qua các vụ tai nạn chết người liên quan tới Tesla Model S và Xiaomi SU7, trong đó có một trường hợp tại Trung Quốc khi chủ xe SU7 đã bị mắc kẹt trong một chiếc xe đang bốc cháy. Sự việc này đã góp phần khởi động một làn sóng thúc đẩy quản lý mạnh mẽ hơn nhằm hạn chế những thiết kế tay nắm cửa bị coi là nguy hiểm.
 |
| Volvo EX60 có thiết kế đảm bảo để cửa có thể mở được bằng cả cơ chế điện tử lẫn cơ khí, từ bên trong lẫn bên ngoài |
Volvo cho rằng họ đã giải quyết được những điểm dễ thất bại nhất của hệ thống tay nắm cửa điện tử trên EX60. Theo ông Bell, cả tay nắm cửa ngoài dạng vây cá mập, với nút bấm nhỏ ở mặt trong, lẫn cơ cấu mở cửa điện tử bên trong đều được thiết kế để vẫn có thể hoạt động ngay cả khi pin chính của xe bị hư hỏng trong một vụ tai nạn.
Bên trong xe, giải pháp này đi theo một hướng đã được một số mẫu xe điện khác áp dụng. Trên EX60, cùng một tay nắm sẽ điều khiển cả cơ chế mở cửa bằng điện lẫn cơ khí. “Bạn kéo nhẹ thì cửa mở bằng điện. Bạn kéo mạnh hơn thì cửa mở bằng cơ khí,” ông Bell giải thích. Ý tưởng ở đây là trong tình huống hoảng loạn, khi ai đó giật mạnh tay nắm cửa, cánh cửa vẫn sẽ mở bằng cơ chế cơ khí ngay cả khi hệ thống điện đã không còn hoạt động.
Thách thức phức tạp hơn là làm sao để đảm bảo cánh cửa vẫn có thể được mở từ bên ngoài sau một vụ tai nạn nghiêm trọng. Hiện nay, các mẫu xe Volvo vốn đã tự động mở khóa cửa khi phát hiện va chạm. Ông Bell chia sẻ rằng trên EX60, chỉ cần kéo tay nắm cửa ngoài là cửa vẫn sẽ mở, ngay cả khi hệ thống 12 volt đã hoàn toàn mất điện. “Chúng tôi cũng có dự phòng cho việc đó,” ông nói.
Trên hầu hết các xe điện, nguồn điện áp thấp được cung cấp bởi một bộ chuyển đổi DC-to-DC, có nhiệm vụ hạ điện áp từ bộ pin cao áp để cấp điện cho hệ thống 12 volt. EX60 sử dụng hai bộ chuyển đổi như vậy, mỗi bên xe một bộ, và chúng được liên kết với nhau. Chỉ cần còn một bộ hoạt động, chiếc xe vẫn có thể cung cấp điện cho các hệ thống quan trọng, bao gồm cả những hệ thống cần thiết cho việc mở cửa khẩn cấp. Cả hai bộ chuyển đổi này đều được đặt ở phía trong, bên dưới hàng ghế sau, một khu vực mà Volvo coi là được bảo vệ rất kỹ.
“Nếu cả hai đều bị phá hủy thì sao? Thẳng thắn mà nói, đến lúc đấy bạn cũng không thể nhận ra đó là một chiếc xe như thế nào nữa. Đây là một khu vực được bảo vệ rất tốt,” ông Bell nói.
Nhìn chung, quan điểm của Volvo là cuộc tranh luận nên tập trung ít hơn vào việc tay nắm cửa là điện tử hay cơ khí, và nhiều hơn vào việc liệu toàn bộ hệ thống có đủ tính dự phòng và đủ trực quan để vận hành trong những khoảnh khắc quan trọng nhất hay không.
Duy Thành
Copy link
