Xe Kei và văn hóa sử dụng xe tại Nhật Bản

Xe Kei là loại xe nhỏ có chiều dài không quá 3,4m.

Nhật Bản từ lâu đã nổi bật với những sáng tạo trong ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là dòng xe Kei – một loại xe mini, được thiết kế với kích thước nhỏ gọn và tiết kiệm, rất phù hợp với các khu vực đô thị đông đúc, nơi đường phố hẹp và việc đỗ xe là vấn đề nan giải. Xe Kei không chỉ là biểu tượng của sự tiện lợi trong giao thông đô thị mà còn thể hiện đặc trưng văn hóa sử dụng xe tại Nhật Bản – nơi tôn trọng sự trật tự, sự tiện dụng và bảo vệ môi trường.

Xe Kei: Những chiếc xe "nhỏ nhưng có võ"

Ở Nhật Bản, có một lớp xe đặc biệt gọi là kei-jidosha, hay còn gọi là "xe ô tô nhẹ". Các quy định về dòng xe này tại Nhật Bản yêu cầu có chiều dài không quá 3,4 m, chiều cao tối đa 2 m và chiều rộng không quá 1,48 m. Động cơ của xe Kei bị giới hạn ở dung tích 0,66 lít theo tiêu chuẩn Nhật Bản.

Những chiếc xe nhỏ gọn này rất lý tưởng để di chuyển trong các thị trấn và thành phố Nhật Bản, nơi có đường phố hẹp và chỗ đậu xe hạn chế. Và một điều đặc biệt nữa, giá cả rất phải chăng! Một chiếc xe Kei mới có thể được mua với giá dưới 10.000 USD, chỉ bằng một phần năm giá trung bình của một chiếc xe mới ở Mỹ.

Khám phá những chiếc "Kei Car" độc đáo của người Nhật

Rò rỉ thông số VinFast Minio Green

Với trọng lượng nhẹ, xe Kei cũng tiết kiệm nhiên liệu hơn, giúp chủ sở hữu tiết kiệm thuế và bảo hiểm. Được ra đời từ năm 1949, mục đích của chính phủ Nhật là giúp người dân có thể sở hữu xe hơi và thúc đẩy nền kinh tế. Những chiếc xe này ban đầu chỉ được phép trang bị động cơ rất nhỏ, nhưng vào những năm 1950, với việc cho phép động cơ lớn hơn, Subaru 360 - chiếc xe nổi tiếng với biệt danh "Cô Bọ" đã ra đời, trở thành mẫu xe phổ biến đầu tiên tại Nhật Bản.

Honda N-Box là chiếc xe kei bán chạy nhất Nhật Bản.

Ngày nay, xe Kei vẫn rất được ưa chuộng, chiếm đến 40% số xe chạy trên đường phố Nhật Bản. Xe bán chạy nhất tại Nhật hiện nay là Honda N-Box - một chiếc xe Kei và chiếc xe điện bán chạy nhất của Nhật Bản cũng là một chiếc xe Kei: Nissan Sakura.

Theo báo cáo từ Hiệp hội xe cơ giới hạng nhẹ Nhật Bản. Mặc dù thị trường xe Kei có sự suy giảm nhẹ trong năm 2024, đạt tổng doanh số 2,76 triệu xe (bao gồm xe mini và Kei), nhưng thị trường này vẫn cho thấy sự ổn định. Suzuki tiếp tục giữ vững vị trí là nhà sản xuất xe cỡ nhỏ, lớn nhất và bán chạy nhất tại Nhật Bản với tổng 589.924 xe mini và 466.641 xe Kei.

Honda N-Box là xe bán chạy nhất với 206,272 chiếc, tiếp sau đó là Suzuki Spacia với 165.679 xe.

Bảng so sánh số lượng xe bán ra trong năm 2023 và 2024.

Nguồn: Hiệp hội xe cơ giới hạng nhẹ Nhật Bản

Cũng theo thông tin từ Hiệp hội xe cơ giới hạng nhẹ Nhật Bản, thị trường xe Kei 2024 gặp phải một số khó khăn, khi tác động từ các yếu tố kinh tế và bê bối an toàn của Daihatsu đã làm giảm doanh số xe của hãng này. Daihatsu, vốn rất mạnh về xe Kei và công ty mẹ Toyota đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự "tẩy chay" từ người tiêu dùng.

Vì sao người Nhật lại chọn xe Kei?

Một trong những yếu tố quan trọng giúp xe Kei thành công ở Nhật Bản là sự phù hợp với môi trường sống và văn hóa giao thông đặc trưng tại đây.

- Ưu tiên xe nội địa: Khác với nhiều quốc gia, thị trường xe hơi Nhật Bản chủ yếu do các hãng xe nội địa thống trị. Những thương hiệu như Toyota, Nissan, Honda đã chiếm hơn 70% thị phần xe tại Nhật. Các thương hiệu này nổi bật với chất lượng bền bỉ, tiết kiệm nhiên liệu và đảm bảo an toàn. Xe Kei, với sự nhỏ gọn và chi phí hợp lý, đã trở thành lựa chọn phổ biến cho những ai muốn sở hữu xe riêng trong môi trường đô thị.

Đường sá Nhật Bản nhỏ hẹp và nhiều hạn chế về tốc độ và chỗ đỗ xe.

- Đường sá tại khu dân cư nhỏ hẹp: Hệ thống giao thông Nhật Bản nổi bật với quy hoạch khoa học và hiện đại, đặc biệt là các khu dân cư có đường sá nhỏ hẹp và nhiều hạn chế về tốc độ và chỗ đỗ xe. Người Nhật coi trọng việc tuân thủ luật lệ giao thông và tôn trọng quyền lợi của người đi bộ. Vi phạm giao thông sẽ bị xử lý nghiêm khắc, tạo nên môi trường giao thông an toàn và có trật tự. Việc này cũng giúp đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông, đặc biệt tại các khu vực đông đúc.

- Tính toán kỹ lưỡng khi mua xe: Với diện tích nhà ở thường nhỏ hẹp và hạn chế chỗ đỗ xe, việc lựa chọn xe sao cho phù hợp với không gian sống là một yếu tố quan trọng trong quyết định mua xe tại Nhật Bản. Người Nhật thường phải cân nhắc kỹ lưỡng kích thước của bãi đỗ xe tại nhà để đảm bảo rằng chiếc xe sẽ vừa vặn và không gây phiền toái trong việc đỗ xe. Ngoài ra, nhiều khu vực tại Nhật Bản còn áp dụng quy định về thời gian đỗ xe hoặc yêu cầu giấy phép đỗ xe đặc biệt, góp phần duy trì trật tự và hạn chế ùn tắc.

Tương lai xe Kei

Mặc dù có một số người yêu thích xe Kei trên thế giới mong muốn được sở hữu các mẫu xe này, tuy nhiên các nhà sản xuất xe Nhật Bản hiếm khi bán những chiếc xe này ở các quốc gia khác, chủ yếu do chúng không đáp ứng các quy định an toàn khắt khe ở nhiều nơi. Thêm vào đó, vì kích thước nhỏ, một số người lo ngại rằng hành khách trong một vụ va chạm với xe lớn hơn sẽ không được bảo vệ tốt.

Tuy nhiên, CEO của Renault Group, Luca de Meo, gần đây đã kêu gọi Châu Âu áp dụng các chính sách giống như Nhật Bản để tạo ra phiên bản xe Kei của riêng Châu Âu.

Liên tưởng đến Việt Nam với sự xuất hiện của Vinfast VF3

Liên tưởng đến Việt Nam, trong năm 2024, hãng ô tô Vinfast đã cho ra mắt mẫu VF3, một chiếc xe đô thị với nhiều thông số tương đồng với xe Kei tại Nhật Bản. VF3, với thiết kế nhỏ gọn và các tính năng tiết kiệm nhiên liệu, đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt là trong các khu đô thị đông đúc, nơi nhu cầu về một phương tiện di chuyển linh hoạt và tiết kiệm rất cao.

Với sản lượng bàn giao ấn tượng lên đến hơn 8.800 xe trong tháng 12/2024 và lũy kế đạt hơn 25.000 xe trong vòng 5 tháng, VF3 đã chứng minh sự đón nhận mạnh mẽ từ người tiêu dùng Việt Nam. Sự xuất hiện của mẫu xe này có thể đang thay đổi nhu cầu sử dụng xe trong cuộc sống hằng ngày của người Việt, đặc biệt là ở các thành phố lớn, nơi các vấn đề về ùn tắc giao thông và không gian đỗ xe là một thách thức lớn.

Sự thành công của VF3 tại Việt Nam có thể tạo ra một làn sóng mới trong thị trường xe mini, góp phần thúc đẩy sự phát triển của các mẫu xe nhỏ gọn, tiết kiệm nhiên liệu và thân thiện với môi trường. Liệu VF3 có thể thay đổi thói quen sử dụng xe tại Việt Nam và phát triển mạnh mẽ như xe Kei tại Nhật Bản? Thời gian sẽ trả lời câu hỏi này, nhưng chắc chắn rằng VF3 sẽ là một phần quan trọng trong hành trình phát triển ngành công nghiệp ô tô tại Việt Nam.

Viên Huy