Trung Quốc đưa pin xe điện vào quản lý khép kín, siết từ sản xuất đến tái chế

Trung Quốc bắt đầu áp dụng bộ quy định mới về tái chế pin xe điện từ ngày 1/4/2026, mở rộng quản lý ra toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc vừa đưa vào thực thi bộ quy định mới về tái chế và sử dụng tổng hợp pin động lực đã qua sử dụng trên xe năng lượng mới, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách nước này quản lý ngành xe điện. Theo quy định do 6 cơ quan phối hợp ban hành, chính sách mới có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 và thay thế đồng thời một loạt văn bản hướng dẫn trước đây về tái chế pin, truy xuất nguồn gốc, mạng lưới điểm thu hồi và sử dụng bậc thang pin.

Điểm đáng chú ý của chính sách lần này là phạm vi quản lý không còn chỉ tập trung ở khâu sản xuất, mà mở rộng ra toàn bộ vòng đời của pin. Hệ thống mới được xây dựng theo hướng quản lý toàn kênh, toàn chuỗi và toàn vòng đời, bao phủ các khâu sản xuất pin, bán xe, sửa chữa, thay pin, tháo dỡ, thu hồi, tái chế và sử dụng lại. Mỗi bộ pin sẽ được gán một định danh số riêng để theo dõi từ khi xuất xưởng đến khi được đưa về cơ sở tái chế cuối cùng.

Theo phần giải thích chính sách được công bố sau đó, các doanh nghiệp sản xuất pin và hãng xe năng lượng mới phải gánh trách nhiệm thu hồi theo cơ chế mở rộng trách nhiệm nhà sản xuất. Không chỉ vậy, các doanh nghiệp vận hành đổi pin, cơ sở sửa chữa và doanh nghiệp tháo dỡ xe hết niên hạn cũng phải đưa pin đã tháo ra vào đúng kênh xử lý hợp pháp, thay vì để chảy sang thị trường phi chính thức. Đây là thay đổi có ý nghĩa lớn, bởi bài toán tái chế pin không chỉ nằm ở công nghệ xử lý mà còn ở khả năng kiểm soát dòng chảy vật liệu sau sử dụng.

Một điểm mới khác là cơ chế “xe và pin phải được xử lý cùng nhau” khi phương tiện bị loại bỏ. Quy định này nhằm ngăn tình trạng xe bị tháo pin trước khi vào khâu thu hồi chính thức, vốn có thể khiến cơ quan quản lý không theo dõi được nguồn pin thải. Chính sách cũng yêu cầu các hoạt động sử dụng tổng hợp pin phải tuân thủ chặt chẽ quy định về môi trường, an toàn sản xuất và các giấy phép liên quan.

Việc Trung Quốc siết chuẩn ở thời điểm này không phải ngẫu nhiên. Theo cơ quan chức năng nước này, sản lượng và lượng xe năng lượng mới bán ra trong năm 2025 đều đã vượt 16 triệu xe, tăng gần 30% so với cùng kỳ. Cùng với đó, giới chuyên môn ước tính lượng pin động lực thải loại tại Trung Quốc có thể vượt 1 triệu tấn vào năm 2030. Một số báo cáo ngành cũng cho biết khối lượng pin đã qua sử dụng được đưa vào tái chế trong năm 2025 đã vượt 400.000 tấn, tăng 32,9%.

Linh Lê