Thị trường xe điện Trung Quốc ghi nhận khởi đầu chậm trong tháng đầu năm 2026

Dựa theo các báo cáo lượng tiêu thụ, thị trường xe điện Trung Quốc có dấu hiệu chững lại rất rõ trong tháng 1 năm 2026

Sau nhiều năm tăng trưởng bùng nổ, thị trường ô tô điện Trung Quốc dường như đang bước vào giai đoạn chậm lại rõ rệt. Những con số bán hàng đầu năm 2026 cho thấy tâm lý thận trọng hơn của cả người tiêu dùng lẫn nhà sản xuất, trong bối cảnh chính sách thay đổi và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Bước sang tháng 1 năm mới, nhiều thương hiệu xe điện lớn nội địa đã ghi nhận lượng tiêu thụ thấp hơn so với tháng 12/2025 và, trong một số trường hợp, giảm so với cùng kỳ năm ngoái. Điều này phản ánh sự kết hợp giữa nhu cầu hạ nhiệt, tác động từ điều chỉnh thuế và những biến động trong chiến lược bán hàng của các hãng xe.

Tình hình bán hàng và diễn biến thị trường Trung Quốc

BYD tiếp tục là nhà sản xuất xe năng lượng mới lớn nhất Trung Quốc trong tháng 1 với 205,518 xe được bàn giao. Mặc dù vẫn giữ vị trí dẫn đầu thị trường, con số này đã giảm đáng kể so với cả cùng kỳ năm trước lẫn tháng trước, đặc biệt sau giai đoạn bán hàng rất mạnh vào tháng 12. Trong tổng số đó, xe thuần điện đạt 83.249 chiếc và xe hybrid sạc điện đạt 122.269 chiếc, đều thấp hơn rõ rệt so với một năm trước. Con số xuất khẩu của BYD cũng giảm so với cuối năm 2025, cho thấy đà tăng trưởng chậm lại không chỉ ở thị trường nội địa mà còn ở một số thị trường nước ngoài.

Các hãng xe nội địa Trung Quốc khác cũng khởi đầu năm mới khá trồi sụt. Dù Xiaomi bàn giao hơn 39.000 xe trong tháng 1, tăng so với cùng kỳ năm ngoái nhưng giảm rõ rệt so với mức của tháng 12. Xpeng bán ra hơn 20.000 xe, giảm khoảng 34% so với tháng 1/2025 và thấp hơn nhiều so với tháng 12 cuối năm trước. Li Auto cũng ghi nhận lượng tiêu thụ giảm, với 27.668 xe được giao trong tháng. Nhìn chung, kết quả tháng 1/2026 phản ánh một khởi đầu chậm hơn so với đà tăng trưởng mạnh thường thấy vào cuối năm 2025.

Chính sách bản địa có đang làm chậm thị trường?

Sự suy giảm này làm nổi lên tranh luận về việc nhu cầu đang tự điều chỉnh hay chịu tác động từ thay đổi chính sách. Kể từ ngày 1/1 năm nay, Trung Quốc đã áp dụng lại thuế mua xe 5% đối với xe năng lượng mới, sau hơn một thập kỷ được miễn thuế hoàn toàn. Điều này có thể đã thúc đẩy người tiêu dùng vội vã mua xe vào tháng 12/2025 để tránh mức thuế mới, khiến nhu cầu đầu năm 2026 bị suy giảm mạnh.

Các chuyên gia tư vấn ngành ô tô nhận định rằng sự chững lại phản ánh cả yếu tố chính sách lẫn áp lực cạnh tranh. Bà Helen Liu, đối tác tại Bain & Company, cho biết: “Chúng tôi thấy áp lực ngày càng gia tăng đối với thị trường ô tô Trung Quốc trong năm 2026, đến từ sự kết hợp giữa yếu tố chính sách và cạnh tranh”. Bà cũng lưu ý rằng thay đổi về thuế có thể khiến một số người tiêu dùng trì hoãn quyết định mua xe, trong khi các hãng xe thận trọng hơn trong việc ra mắt mẫu mới.

Ông Tu Le, nhà sáng lập Sino Auto Insights, bày tỏ sự không chắc chắn tương tự: “Chúng tôi biết rằng lượng tiêu thụ xe điện sẽ chậm lại, nhưng chưa rõ mức độ sẽ như thế nào. Chúng ta sẽ có cái nhìn rõ hơn sau khi kết thúc quý I”.

Khởi đầu khó khăn và đảo chiều nhanh chóng

Tháng 1/2026 cho thấy nhịp độ thị trường xe điện Trung Quốc có thể thay đổi rất nhanh. Những thương hiệu kết thúc năm 2025 đầy tích cực đã phải đối mặt với môi trường kinh doanh khó khăn hơn chỉ sau vài tuần. Việc điều chỉnh hàng tồn kho, cạnh tranh giá và thay đổi hành vi người tiêu dùng đều góp phần vào sự chững lại này.

Tuy vậy, không phải tất cả đều đi xuống. Aito, thương hiệu non trẻ được hậu thuẫn bởi hệ điều hành của Huawei, báo cáo hơn 40.000 xe được giao trong tháng 1, tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm trước. Leapmotor bàn giao hơn 32.000 xe, vượt kết quả tháng 1/2025, trong khi Nio cũng ghi nhận tăng trưởng so với năm ngoái.

Geely tương đối thành công với khoảng 270.000 xe bán ra trong tháng 1, tăng nhẹ so với cùng kỳ. Đáng chú ý, lượng tiêu thụ xe thuần điện của hãng giảm khoảng 15%, trong khi lượng tiêu thụ xe plug-in hybrid lại tăng khoảng 37%, cho thấy người tiêu dùng vẫn ưu tiên các lựa chọn hybrid mở rộng phạm vi hoạt động. Kết quả này cũng giúp Geely vươn lên vị trí thứ hai trên thị trường xe điện Trung Quốc, chỉ sau BYD, nhờ đà tăng trưởng mạnh của các thương hiệu con Galaxy và Zeekr.

Liệu chính phủ có can thiệp?

Sự chững lại của thị trường làm dấy lên suy đoán rằng cơ quan chức năng Trung Quốc có thể tái áp dụng các biện pháp hỗ trợ nếu đà suy giảm kéo dài sang hết quý I. Một số nhà phân tích cho rằng chính quyền địa phương có thể xem xét khôi phục trợ cấp, ưu đãi thuế hoặc những chính sách kích cầu khác nhằm duy trì mục tiêu điện hóa. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có gói hỗ trợ chính thức nào được công bố, khiến các hãng xe nội địa phải tự thích nghi với bối cảnh thị trường khó khăn hơn.

Duy Thành